Matematik
Herkes için
Sayılar, şekiller, yapılar ve bunlar arasındaki ilişkilerle uğraşan alan. Matematikte bir önermenin doğru kabul edilmesi deneye değil, kabul edilmiş aksiyomlardan mantıksal olarak türetilmesine, yani ispata dayanır. İspatı bulunmayan önermelere "sanı" (konjektür) denir.
Uzmanlar için
Modern matematiğin temeli genellikle Zermelo–Fraenkel küme kuramı ve seçim aksiyomu (ZFC) içinde birinci dereceden mantıkla kurulur. Bir teoremin geçerliliği seçilen aksiyom sistemine görelidir. Gödel'in eksiklik teoremleri, yeterince güçlü tutarlı bir sistemin kendi tutarlılığını ispatlayamayacağını gösterir. Son yıllarda Lean ve Coq/Rocq gibi ispat asistanlarıyla yapılan biçimsel doğrulama yaygınlaşmaktadır.
İddialar
- Matematiksel bilginin kaynağı ve doğası (keşif mi, icat mı) felsefede tartışmalıdır. Platoncu, biçimci, sezgici ve yapılandırmacı görüşler vardır.[1]
Bağlantılar
Üst dal
İnsanlıkAlt dallar
Bağlantılı
Bu dalda yeni araştırmalar
Hakemli dergilerde öne çıkanlar
- Let's Take the Con out of Econometrics — Edward E. Leamer · 2026-10-07 · Journal of Business Cycle Research
- The moduli space of multi-scale differentials — Matt Bainbridge, Dawei Chen, Quentin Gendron et al. · 2026-10-20 · Communications of the American Mathematical Society
- Free-Monodromic Mixed Tilting Sheaves on Flag Varieties — Pramod N. Achar, Shotaro Makisumi, Simon Riche et al. · 2026-10-16 · Memoirs of the American Mathematical Society
- Skeins on branes — Tobias Ekholm, Vivek Shende · 2026-09-08 · Publications mathématiques de l IHÉS
Ön baskılar (henüz hakemden geçmemiş olabilir)
- JT gravity as a conformal scaling limit of random flat combinatorial disks — Morris Ang · 2026-10-29 · arXiv
- Multicomplexes in Action: Strong Formality of Compact Hyperkähler Manifolds — Antonio Pio Contrò · 2026-10-29 · arXiv
- Central Limit Theorems and Network-Free Inference for Heterogeneous Spatial Autoregressions on Sparse Graphons — Wei Li, Robert Lunde · 2026-10-29 · arXiv
- The Number of Tropical Order Types and Coherent Matching Fields — Xavier Allamigeon, Yiyuan Chen, Stéphane Gaubert et al. · 2026-10-29 · arXiv
Kaynaklar
- AnsiklopediPhilosophy of Mathematics. Stanford Encyclopedia of Philosophyplato.stanford.eduarşiv
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Matematik. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/matematik/
@misc{athena_matematik,
title = {Matematik},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/matematik/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi