Yöntem

Athena karar vermez: iddiaları, destekleyen ve karşı çıkan kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir; her bilgi yeni kanıtlarla değişebilir.

254düğüm · 732kaynak

1. Karar vermeyiz

Athena hiçbir iddiaya “doğru”, “yanlış”, “makul” ya da “çürütülmüş” gibi bir hüküm vermez. Her düğümde yalnızca şunlar bulunur: iddialar, bu iddiaları destekleyen kanıtlar, karşı çıkan veya sorgulayan kanıtlar, farklı çevrelerin görüşleri ve hepsinin kaynakları. Kararı okuyucu verir.

Kanıtların türü etiketlenir (deney, gözlem, matematiksel ispat, fosil bulgusu, kutsal metin, tecrübe/keşf, felsefi argüman, meta-analiz…). Bu bir sıralama değildir; okuyucunun hangi tür kanıtın öne sürüldüğünü görmesi içindir.

Genel ilke olarak her sayfada şu not yer alır: Bilimde hiçbir teori mutlak değildir; her bilgi yeni kanıtlarla değişebilir.

2. Ağacın yapısı

Merkezde insanlık vardır. Yukarı doğru uzanan dallar dünyayı araştıran alanlardır (matematik, fizik, enerji, kimya, biyoloji, tıp, astronomi, psikoloji, parapsikoloji…). Aşağı doğru uzanan kökler düşünce ve inanç gelenekleridir (felsefe, kelam, tasavvuf, dinler, mitoloji, ezoterik gelenekler…). Kök ya da dal olmak bir değer yargısı değildir; bir konunun hangi soruyla ilgilendiğini gösterir. Birçok düğüm iki tarafa da bağlıdır. Örneğin simya hem ezoterik bir gelenektir hem de kimya ve çekirdek fiziğiyle bağlantılıdır.

Bir konunun farklı anlatıları, örneğin evrim hakkındaki farklı kuramlar ve görüşler, tek bir düğümde toplanmaz. Her biri ayrı düğüm olarak kendi iddiaları ve kaynaklarıyla gösterilir.

3. İki anlatım düzeyi

Her düğümde iki metin bulunur: Herkes için sade bir anlatım ve Uzmanlar için alanın terimleriyle yazılmış teknik bir açıklama.

4. Tarihler

Yalnızca belgelenmiş olayların (bir kitabın ya da makalenin yayımı, kayıtlı bir deney veya gözlem) tarihi verilir. Tarihi kesin olarak belgelenmemiş konularda, örneğin insanlığın doğuşu, dilin ortaya çıkışı ya da ateşin kullanımı, tek bir tarih verilmez. Bunun yerine dinlere, güncel bilime ve diğer kaynaklara göre farklı görüşler yan yana listelenir.

Başında "y." (yaklaşık) bulunan tarihler, tarihçilerin eserler ve kişiler için kabul ettiği yaklaşık tarihlerdir (ör. Öklid'in Elemanlar'ı, y. MÖ 300).

5. Kaynak politikası

• Her düğümün en az bir kaynağı olmak zorundadır. Kaynaksız düğüm derleme aşamasında otomatik olarak reddedilir.
• Birincil kaynaklar: hakemli makaleler, kitaplar, klasik eserler, kutsal metinler, kurum raporları. Haber ve ansiklopedi yazıları yalnızca ek okuma olarak kullanılır.
• Karşıt görüşler için yayımlanmış ciddi eleştiriler (hakemli yanıtlar, tekrar çalışmaları, akademik kitaplar) eklenir.
• Makaleler için DOI veya arXiv numarası, kitaplar için yayınevi ve ISBN verilir.

6. Arşivleme

Tüm içerik git deposunda düz metin (YAML) olarak durur. Her değişikliğin kim tarafından ve ne zaman yapıldığı kalıcı olarak kaydedilir. Kaynak bağlantıları her ay otomatik olarak Internet Archive'a (Wayback Machine) gönderilir ve her kaynağın yanında bir “arşiv” bağlantısı bulunur. Bağlantı bozulsa bile arşivlenmiş kopya kalır. DOI numarası olan makalelerde DOI zaten kalıcı bir bağlantıdır; yayıncıların çoğu otomatik arşivlemeye izin vermediği için bu makalelerde Wayback Machine'de var olan kopya kaydedilir. Internet Archive aynı anda çok sayıda isteği kabul etmediğinden arşivleme her ay parça parça ilerler.

7. Güncellik

Her ayın 1'inde her dal için yeni araştırmalar otomatik olarak çekilir (Yeni makaleler). Hakemli dergi makaleleri OpenAlex'ten (Crossref, PubMed, DOAJ, arXiv, üniversite arşivleri ve yayıncı verilerini birleştiren açık akademik dizin), ön baskılar arXiv, bioRxiv, medRxiv, ChemRxiv, PsyArXiv ve SocArXiv'den gelir; ikisi ayrı listelenir. Google Scholar'ın programlama arayüzü olmadığı için her düğüm sayfasında Google Scholar, Semantic Scholar, BASE, CORE, PubMed, PhilPapers, JSTOR ve DergiPark'ta arama bağlantıları verilir. Öne çıkan çalışmalar incelendikten sonra ağaca düğüm olarak eklenir.

8. Düzeltme önerme

Her sayfanın altında bir Düzeltme öner düğmesi vardır. Öneriler GitHub'da herkese açık olarak kayıt altına alınır. Eksik kaynak, karşıt görüş, yanlış tarih veya yeni bir düğüm önerebilirsiniz.