Athena
EN
Olay / yayın / deneyDallar1995

Fermat'nın son teoremi

Pierre de FermatAndrew WilesRichard Taylor

Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem

Herkes için

Fermat 1637'de bir kitabın kenarına, n > 2 için aⁿ + bⁿ = cⁿ denkleminin pozitif tam sayılarda çözümü olmadığını ve bunun için "harika bir ispat" bulduğunu yazdı. İspat 358 yıl boyunca bulunamadı ve 1995'te Andrew Wiles tarafından yayımlandı.

Uzmanlar için

Wiles, Q üzerindeki yarı kararlı eliptik eğrilerin modüler olduğunu (Taniyama–Shimura–Weil sanısının yarı kararlı durumu) ispatladı. Frey eğrisi ve Ribet'in ε-sanısı ispatı (1986) aracılığıyla bu, Fermat'nın son teoremini gerektirir. 1993'teki ilk sürümdeki boşluk, Taylor ile ortak çalışmada Hecke cebirlerinin tam kesişim olduğunun gösterilmesiyle kapatıldı. Tam modülerlik teoremi 2001'de Breuil, Conrad, Diamond ve Taylor tarafından tamamlandı.

İddialar

Kanıtlar

Destekleyen

Matematiksel ispat

Wiles ile Taylor-Wiles makaleleri Annals of Mathematics'te hakem değerlendirmesinden geçerek yayımlandı ve matematik camiasınca ayrıntılı biçimde incelendi.[1][2]

Karşı çıkan / sorgulayan

—

Görüşler

Fermat'nın iddia ettiği "harika ispat" hakkında
Fermat'nın bu kadar genel bir ispata sahip olduğunu gösteren bir kayıt yoktur. Yalnızca n = 4 durumu için bir ispatı bilinir.[3]

Bağlantılar

Üst dal

Matematik

Ağaçta göster →

Kaynaklar

  1. MakaleWiles, A. (1995). Modular elliptic curves and Fermat's Last Theorem. Annals of Mathematics 141(3), 443–551DOI 10.2307/2118559arşiv
  2. MakaleTaylor, R.; Wiles, A. (1995). Ring-theoretic properties of certain Hecke algebras. Annals of Mathematics 141(3), 553–572DOI 10.2307/2118560arşiv
  3. WebFermat's last theorem. MacTutor History of Mathematics, University of St Andrewsmathshistory.st-andrews.ac.ukarşiv

Literatürde ara

Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:

Google Scholar ↗Semantic Scholar ↗BASE ↗CORE ↗arXiv ↗DergiPark ↗

Bu sayfayı kaynak göster

APA

Athena katkıcıları. (2026). Fermat'nın son teoremi. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/fermat-wiles/

BibTeX
@misc{athena_fermat_wiles,
  title        = {Fermat'nın son teoremi},
  author       = {{Athena katkıcıları}},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/fermat-wiles/}},
  note         = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}

Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi

✎ Düzeltme öner