Athena
EN
Metin / eserDallary. 820

Harezmî ve cebir

Muhammed bin Musa el-Harezmî

Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem

Herkes için

Bağdat'taki Beytü'l-Hikme'de çalışan Harezmî, denklemleri sistematik biçimde çözmeyi anlatan kitabıyla "cebir" kelimesine adını verdi. "Algoritma" kelimesi de onun adının Latincesinden gelir. Cebirin "babası"nın Harezmî mi, yoksa daha önceki İskenderiyeli Diophantos mu olduğu tartışılır.

Uzmanlar için

el-Kitâbü'l-muhtasar fî hisâbi'l-cebr ve'l-mukâbele, doğrusal ve ikinci dereceden denklemleri altı kanonik türe ayırır ve her birinin çözümünü geometrik ispatla (kareyi tamamlama) destekler. Sembolik değil, sözel (retorik) cebirdir. Diophantos'un Arithmetica'sı ise kısaltmalı (senkopat) gösterim kullanır ve belirsiz denklemlerin rasyonel çözümlerine odaklanır. Harezmî'nin Hint rakamlarıyla hesap üzerine yazdığı eser, Latince çevirisi (Algoritmi de numero Indorum) aracılığıyla Avrupa'da ondalık sistemi yaydı.

İddialar

Görüşler

Harezmî'yi cebirin kurucusu sayan görüş
Cebiri kendi başına bir disiplin olarak, genel çözüm yöntemleri ve ispatlarıyla ilk kuran Harezmî'dir.[1]
Diophantos'u öne çıkaran görüş
Diophantos'un Arithmetica'sı (y. MS 250) bilinmeyenler için gösterim ve denklem çözümü içerir ve daha eskidir.[2]

Bağlantılar

Üst dal

Matematik

Üzerine kurulduğu

Bir sayı olarak sıfır

Bağlantılı

Bilişim ve yapay zekâBabbage, Lovelace ve Analitik Makine

Bu konu şu yolculuklarda geçer

Saymadan yapay zekâya · durak 4/11

Ağaçta göster →

Kaynaklar

  1. KitapRashed, R. (2009). Al-Khwārizmī: The Beginnings of Algebra. Saqi Books, London
  2. KitapHeath, T. L. (1910). Diophantus of Alexandria: A Study in the History of Greek Algebra. Cambridge University Press, 2nd edition
  3. WebAbu Ja'far Muhammad ibn Musa Al-Khwarizmi (biography). MacTutor History of Mathematics, University of St Andrewsmathshistory.st-andrews.ac.ukarşiv

Literatürde ara

Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:

Google Scholar ↗Semantic Scholar ↗BASE ↗CORE ↗arXiv ↗DergiPark ↗

Bu sayfayı kaynak göster

APA

Athena katkıcıları. (2026). Harezmî ve cebir. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/harezmi/

BibTeX
@misc{athena_harezmi,
  title        = {Harezmî ve cebir},
  author       = {{Athena katkıcıları}},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/harezmi/}},
  note         = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}

Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 28 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi

✎ Düzeltme öner