Astronomi ve kozmoloji
Herkes için
Gök cisimlerini ve evrenin bütününü inceleyen alan. Gökyüzü gözlemleri takvim, tarım ve yön bulma için binlerce yıldır yapılmaktadır. Teleskop, spektroskopi ve uzay araçları, evrenin yaşı, büyüklüğü ve içeriği hakkındaki bilgimizi kökten değiştirdi. Evrenin başlangıcı hakkında dinlerin ve bilimin farklı anlatıları vardır.
Uzmanlar için
Standart kozmolojik model (ΛCDM), evrenin enerji içeriğinin yaklaşık %5'inin sıradan madde, %27'sinin karanlık madde, %68'inin karanlık enerji olduğunu öngörür. Bu model kozmik mikrodalga arka plan ışımasının ölçümlerine dayanmaktadır. Hubble sabitinin farklı yöntemlerle ölçülen değerleri arasındaki gerilim ve DESI'nin karanlık enerjinin zamanla değişebileceğine işaret eden verileri, modelin güncel sınavlarıdır.
İddialar
- Planck uydusu verilerine göre evrenin enerji içeriğinin yaklaşık %68'i karanlık enerji, %27'si karanlık madde ve %5'i sıradan maddedir.[1]
Bağlantılar
Bu dalda yeni araştırmalar
Hakemli dergilerde öne çıkanlar
- Nonlinear interaction of three impulsive gravitational waves I: Main result and the geometric estimates — Jonathan Luk, Maxime Van de Moortel · 2026-10-01 · American Journal of Mathematics
- Complex Organic Molecules in Protostars with ALMA Spectral Surveys (COMPASS) — Jes Kristian Jørgensen, A. Coutens, M. N. Drozdovskaya et al. · 2026-10-01 · Astronomy and Astrophysics
- Genetic encoding and mutagenesis of RNA droplet phenotypes — William Verstraeten, Mai P. Tran, Alena Taskina et al. · 2026-10-07 · Nature Chemical Engineering
- Complex Organic Molecules in Protostars with ALMA Spectral Surveys (COMPASS) — Adele Plunkett, S. Maret, D. Harsono et al. · 2026-10-01 · Astronomy and Astrophysics
Ön baskılar (henüz hakemden geçmemiş olabilir)
- The $δ$ Scuti instability strip and period-luminosity relation as seen by TESS and Gaia DR3 — Daniel Hey, Simon Murphy, Timothy R. Bedding et al. · 2026-10-29 · arXiv
- PRISMS GHZ8: Evidence for a Young Burst and Potential Merger Activity at z=10.23 — Ruqiu Lin, Jorge Zavala, Javier Álvarez-Márquez et al. · 2026-10-29 · arXiv
- Gravitational-Wave Echoes and Greybody Cutoff from Logarithmic Throats at a Marginal-Trapping Threshold — Jahed Abedi · 2026-10-29 · arXiv
- Field-level inference under pressure: the information content of the thermal Sunyaev-Zel'dovich field — Carmen Embil Villagra, Adrian E. Bayer, William R. Coulton et al. · 2026-10-29 · arXiv
Kaynaklar
- Makale (2020). Planck 2018 results. VI. Cosmological parameters. Astronomy & Astrophysics 641, A6DOI 10.1051/0004-6361/201833910arşiv
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Astronomi ve kozmoloji. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/astronomi/
@misc{athena_astronomi,
title = {Astronomi ve kozmoloji},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/astronomi/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi