Metin / eserDallar1543

Kopernik ve güneş merkezli model

Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem

Herkes için

Kopernik 1543'te, Güneş'i merkeze alan ve Dünya'yı yıllık bir yörüngede dönen bir gezegen olarak gösteren modelini yayımladı. Model başlangıçta Batlamyus'unkinden daha doğru tahminler vermedi. Kopernik'in bazı geometrik tekniklerinin İslam dünyasındaki Merağa okulunun modellerine çok benzediği, tarihçiler arasında tartışılan bir konudur.

Uzmanlar için

De revolutionibus orbium coelestium, gezegenlerin geriye doğru hareketini Dünya'nın hareketinin bir sonucu olarak açıklar ve gezegenlerin göreli uzaklıklarını hesaplamayı mümkün kılar. Ancak dairesel yörüngeleri koruduğu için episikller kullanmaya devam eder. Kopernik'in ay modeli ve Merkür modeli, İbnü'ş-Şâtır'ın modelleriyle ve Tûsî çiftiyle matematiksel olarak eşdeğerdir. Aktarım yolu belgelenmemiştir.

İddialar

Güneş merkezde durur, Dünya ve diğer gezegenler onun çevresinde döner.^[1]

Kanıtlar

Destekleyen

Gözlem

Galileo'nun Venüs'ün evrelerini gözlemesi (1610), Venüs'ün Güneş çevresinde döndüğünü gösterdi. Bu gözlem Batlamyus modeliyle bağdaşmıyordu.^[2]

Karşı çıkan / sorgulayan

Gözlem

Dünya Güneş'in çevresinde dönüyorsa yıldızların yıllık paralaks göstermesi gerekir. Bu paralaks 1838'e kadar ölçülemedi. Tycho Brahe bunu güneş merkezli modele karşı bir kanıt olarak kullandı.^[3]

Görüşler

Merağa etkisini savunan tarihçiler: Kopernik'in kullandığı Tûsî çifti ve ay modeli, İslam gökbilimcilerinin eserleriyle birebir örtüşür. Bu durum bir aktarım olduğunu düşündürür.^[4]

Bağlantılar

Kaynaklar

KitapCopernicus, N. (1543). De revolutionibus orbium coelestium. Johannes Petreius, Nuremberg
KitapGalilei, G. (1613). Istoria e dimostrazioni intorno alle macchie solari. Giacomo Mascardi, Rome
MakaleBessel, F. W. (1838). Bestimmung der Entfernung des 61sten Sterns des Schwans. Astronomische Nachrichten 16, 65–96
KitapSaliba, G. (2007). Islamic Science and the Making of the European Renaissance. MIT Press, Cambridge MA

Literatürde ara

Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:

Google Scholar ↗Semantic Scholar ↗BASE ↗CORE ↗arXiv ↗DergiPark ↗

Bu sayfayı kaynak göster

APA

Athena katkıcıları. (2026). Kopernik ve güneş merkezli model. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/kopernik/

BibTeX

@misc{athena_kopernik,
  title        = {Kopernik ve güneş merkezli model},
  author       = {{Athena katkıcıları}},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/kopernik/}},
  note         = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}

Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 28 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi

✎ Düzeltme öner