Metin / eserDallary. 150

Batlamyus'un Almagest'i ve yer merkezli model

Batlamyus

Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem

Herkes için

Batlamyus'un Almagest'i, Dünya'yı merkeze alan ve gezegenlerin hareketini iç içe çemberlerle (episikl) açıklayan bir modeldi. Model, gezegen konumlarını yaklaşık 1400 yıl boyunca kullanılabilir bir doğrulukla öngördü. Eser Arapçaya çevrildi. İslam dünyasındaki gökbilimciler, özellikle Merağa ve Semerkant rasathanelerinde, modeli eleştirip geliştirdi.

Uzmanlar için

Model, eksantrik daireler, episikller ve "ekuant" noktasını kullanır. Ekuant, düzgün dairesel hareket ilkesini ihlal ettiği için Nasîrüddin Tûsî ve İbnü'ş-Şâtır gibi gökbilimcilerce eleştirildi. Tûsî çifti, iki dairesel hareketten doğrusal salınım üreten bir geometrik düzenektir. Uluğ Bey'in Zîc'i (1437) yaklaşık 1000 yıldızın konumlarını yeni gözlemlerle verdi.

İddialar

Kanıtlar

Destekleyen

Gözlem

Model, gezegen konumlarını çıplak göz gözlemlerinin hassasiyetine yakın biçimde öngörebiliyordu.[1]

Karşı çıkan / sorgulayan

Kuramsal argüman

Merağa okulu gökbilimcileri ekuant noktasının fiziksel olarak tutarsız olduğunu savundu ve alternatif modeller önerdi.[2]

Bağlantılar

Kaynaklar

  1. KitapToomer, G. J. (trans.) (1984). Ptolemy's Almagest. Duckworth, London; Springer, New York
  2. KitapSaliba, G. (2007). Islamic Science and the Making of the European Renaissance. MIT Press, Cambridge MA

Literatürde ara

Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:

Bu sayfayı kaynak göster

APA

Athena katkıcıları. (2026). Batlamyus'un Almagest'i ve yer merkezli model. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/batlamyus/

BibTeX
@misc{athena_batlamyus,
  title        = {Batlamyus'un Almagest'i ve yer merkezli model},
  author       = {{Athena katkıcıları}},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/batlamyus/}},
  note         = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}

Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi

✎ Düzeltme öner