Gazzâlî'nin el-Munkız mine'd-Dalâl'i
Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem
Herkes için
Gazzâlî bu otobiyografik eserde, kesin bilgi arayışında duyulara ve akla güvenini yitirdiğini anlatır. Descartes'tan yaklaşık beş yüzyıl önce yöntemli bir şüpheden geçer. Kelamı, felsefeyi ve Bâtınîliği inceledikten sonra kesin bilgiye tasavvuf yolunda, tecrübe ("zevk") ile ulaştığını söyler.
Uzmanlar için
Gazzâlî, duyu verilerinin akılla düzeltilebildiğini, aklın da kendinden üstün bir yetiyle ("nübüvvet ötesi" ya da rüyadaki gibi bir hâl) düzeltilebileceğini düşündüğünü anlatır. Şüphe krizinden çıkışını delille değil, "Allah'ın kalbe attığı bir nur" ile açıklar. Descartes ile karşılaştırmalar yapılmıştır. Descartes'ın eseri doğrudan bilip bilmediği ise belgelenmemiştir.
İddialar
- Kesin bilgiye ulaşmanın yolu yalnızca akıl yürütme değil, tasavvufi tecrübedir (zevk).[1]
Kanıtlar
Destekleyen
Gazzâlî, altı aylık bir bunalım ve ardından gelen inziva döneminde yaşadıklarını birinci ağızdan aktarır.[1]
Karşı çıkan / sorgulayan
—
Görüşler
- TDV İslâm Ansiklopedisi
- Gazzâlî'nin şüphe dönemi ve tasavvufa yönelişi, onun düşünce hayatının dönüm noktasıdır.[2]
Bağlantılar
Kaynaklar
- Kitap (1953). The Faith and Practice of al-Ghazālī (translation of al-Munqidh min al-Ḍalāl). George Allen & Unwin, London
- AnsiklopediGazzâlî. TDV İslâm Ansiklopedisiislamansiklopedisi.org.trarşiv
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Gazzâlî'nin el-Munkız mine'd-Dalâl'i. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/gazali-munkiz/
@misc{athena_gazali_munkiz,
title = {Gazzâlî'nin el-Munkız mine'd-Dalâl'i},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/gazali-munkiz/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi