Akıl ve vahiy: İslam düşüncesinde bir tartışma

Aklın ve vahyin bilgideki yeri üzerine kelamcılar, filozoflar ve mutasavvıflar yüzyıllar boyunca birbirine cevap verdi. Bu yolculuk görüşleri sırayla anlatır; hiçbirini sonuç olarak sunmaz.

ⓘ Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir.

1. 1

   Durak 1y. 750KelamGelenek / ekol

   Mu'tezile

   Mu'tezile inanç konularının yorumunda akla ve insan iradesine öncelik verdi.

   İddialar, kanıtlar ve kaynaklar →
2. 2

   Durak 2y. 900KelamGelenek / ekol

   Mâtürîdîlik

   Mâtürîdî nakil ile aklı dengelemeyi amaçladı ve insan iradesine geniş bir alan tanıdı.

   İddialar, kanıtlar ve kaynaklar →
3. 3

   Durak 3y. 912KelamGelenek / ekol

   Eş'arîlik ve vesilecilik

   Eş'arî, Mu'tezile'den ayrılarak nakil ile aklı uzlaştırmaya çalıştı; Eş'arîlere göre âlemde gerçek fail yalnızca Allah'tır.

   İddialar, kanıtlar ve kaynaklar →
4. 4

   Durak 4y. 1027FelsefeMetin / eser

   İbn Sina ve Kitâbü'ş-Şifâ

   İbn Sina, Allah'ın varlığını zorunlu varlık argümanıyla akıl yoluyla temellendirmeye çalıştı.

   İddialar, kanıtlar ve kaynaklar →
5. 5

   Durak 51095KelamMetin / eser

   Gazzâlî'nin Tehâfütü'l-Felâsife'si

   Gazzâlî, filozofların bazı görüşlerinin kesin delile dayanmadığını savunarak Meşşâî felsefeyi eleştirdi.

   İddialar, kanıtlar ve kaynaklar →
6. 6

   Durak 6y. 1108TasavvufMetin / eser

   Gazzâlî'nin el-Munkız mine'd-Dalâl'i

   Aynı Gazzâlî, kesin bilgi arayışında yöntemli bir şüpheden geçtiğini ve sonunda tasavvufta karar kıldığını anlattı.

   İddialar, kanıtlar ve kaynaklar →
7. 7

   Durak 7y. 1180FelsefeMetin / eser

   İbn Rüşd ve Tehâfütü't-Tehâfüt

   İbn Rüşd, Gazzâlî'ye cevap vererek nedenselliği ve felsefi düşünmenin dinen gerekliliğini savundu.

   İddialar, kanıtlar ve kaynaklar →
8. 8

   Durak 8y. 1229TasavvufGelenek / ekol

   İbn Arabî ve vahdet-i vücûd

   İbn Arabî'nin varlığın birliği üzerine görüşleri bilginin keşif ve tecrübe yoluyla da elde edilebileceğini öne çıkardı.

   İddialar, kanıtlar ve kaynaklar →
9. 9

   Durak 91273TasavvufMetin / eser

   Mevlânâ ve Mesnevî

   Mevlânâ'nın Mesnevî'si bu soruları hikâyeler ve şiir üzerinden anlattı ve geniş bir kitleye ulaştı.

   İddialar, kanıtlar ve kaynaklar →