Mu'tezile
Vâsıl b. AtâEbü'l-Hüzeyl el-AllâfNazzâmKādî Abdülcebbâr
Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem
Herkes için
Mu'tezile, inanç konularının yorumlanmasında akla ve insan iradesine öncelik veren kelam ekolüdür. Allah'ın adaletini öne çıkardı ve insanın fiillerini kendi iradesiyle yarattığını savundu. Kur'an'ın mahlûk (yaratılmış) olduğunu ileri sürdü. Abbasi döneminde bir süre resmî görüş hâline geldi (Mihne, 833–848).
Uzmanlar için
Ekolün beş temel ilkesi (usûl-i hamse) şunlardır: tevhid, adl, va'd ve vaîd, el-menzile beyne'l-menzileteyn ve emr-i bi'l-ma'rûf nehy-i ani'l-münker. Mu'tezile'ye göre iyi ve kötü aklen bilinebilir (husun-kubuh aklîdir). Ekol, sıfatları zatla özdeş kabul eder. Basra Mu'tezilesi atomcu bir doğa kuramı geliştirdi. Nazzâm ise atomculuğu reddederek sonsuz bölünebilirliği savundu.
İddialar
- İyi ve kötü akılla bilinebilir. İnsan, fiillerinin yaratıcısıdır ve bunlardan sorumludur.[1]
Görüşler
- Ehl-i sünnet kelamcıları (Eş'arî, Mâtürîdî)
- Fiilleri yaratan Allah'tır. Kur'an mahlûk değildir. Mu'tezile'nin aklı öne çıkarması nasları yeterince gözetmez.[2]
Bağlantılar
Kaynaklar
- AnsiklopediMu'tezile. TDV İslâm Ansiklopedisiislamansiklopedisi.org.trarşiv
- AnsiklopediEş'ariyye. TDV İslâm Ansiklopedisiislamansiklopedisi.org.trarşiv
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Mu'tezile. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/mutezile/
@misc{athena_mutezile,
title = {Mu'tezile},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/mutezile/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi