Athena
EN
Metin / eserKökler1095

Gazzâlî'nin Tehâfütü'l-Felâsife'si

Gazzâlî

Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem

Herkes için

Gazzâlî bu eserde İbn Sina ve Fârâbî'nin temsil ettiği Meşşâî felsefeyi yirmi meselede eleştirdi. Filozofların görüşlerinin kesin delile değil tahmine dayandığını savundu. Âlemin ezelî olması, Allah'ın tikelleri bilmemesi ve bedensel dirilişin inkârı konularında filozofları sert bir dille eleştirdi. On yedinci meselede nedenselliğin zorunlu olmadığını savundu.

Uzmanlar için

Gazzâlî, âlemin ezelîliğine karşı zamanın da yaratılmış olduğunu ve iradenin eşit iki seçenekten birini belirleyebileceğini savundu. Nedensellik konusunda, ateş ile yanma arasındaki birlikteliğin gözlemlendiğini, ancak zorunlu bağın gözlemlenmediğini söyledi. Eser felsefeyi bütünüyle reddetmez. Gazzâlî mantığı savundu ve kelamcıların felsefi yöntemleri daha çok kullanmasına zemin hazırladı. Tehâfüt'ün İslam dünyasında bilimin gerilemesine yol açtığı iddiası tarihçiler arasında tartışmalıdır.

İddialar

Görüşler

Gerileme tezi
Gazzâlî'nin felsefe eleştirisi İslam dünyasında akılcı bilimlerin zayıflamasına katkıda bulundu.[3]
Gerileme tezine karşı çıkanlar
Gazzâlî'den sonra da astronomi, matematik ve tıpta önemli çalışmalar sürdü. Gazzâlî mantığı medrese müfredatına yerleştirdi.[4][5]

Bağlantılar

Üst dal

Kelam

Eleştirdiği / karşı çıktığı

İbn Sina ve Kitâbü'ş-Şifâ

Onu eleştirenler / karşı çıkanlar

İbn Rüşd ve Tehâfütü't-Tehâfüt

Bağlantılı

Eş'arîlik ve vesilecilikFahreddin er-Râzî ve kelamın felsefeyle buluşmasıGazzâlî'nin el-Munkız mine'd-Dalâl'i

Bu konu şu yolculuklarda geçer

Akıl ve vahiy: İslam düşüncesinde bir tartışma · durak 5/9

Ağaçta göster →

Kaynaklar

  1. KitapGazzâlî / al-Ghazālī; Marmura, M. E. (trans.) (2000). The Incoherence of the Philosophers. Brigham Young University Press, Provo
  2. AnsiklopediTehâfütü'l-felâsife. TDV İslâm Ansiklopedisiislamansiklopedisi.org.trarşiv
  3. KitapHoodbhoy, P. (1991). Islam and Science: Religious Orthodoxy and the Battle for Rationality. Zed Books, London
  4. KitapGriffel, F. (2009). Al-Ghazālī's Philosophical Theology. Oxford University Press
  5. KitapSaliba, G. (2007). Islamic Science and the Making of the European Renaissance. MIT Press, Cambridge MA

Literatürde ara

Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:

Google Scholar ↗Semantic Scholar ↗BASE ↗CORE ↗PhilPapers ↗JSTOR ↗DergiPark ↗

Bu sayfayı kaynak göster

APA

Athena katkıcıları. (2026). Gazzâlî'nin Tehâfütü'l-Felâsife'si. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/gazali-tehafut/

BibTeX
@misc{athena_gazali_tehafut,
  title        = {Gazzâlî'nin Tehâfütü'l-Felâsife'si},
  author       = {{Athena katkıcıları}},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/gazali-tehafut/}},
  note         = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}

Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 28 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi

✎ Düzeltme öner