Ekonomi

Harvard Growth Lab’ın bir ülkenin ihracat yapısını ve ekonomik karmaşıklığını görselleştiren atlası. Ham ticaret verisinden farkı ihracat sepetinden büyüme potansiyeli çıkaran “karmaşıklık endeksi” gibi türetilmiş ölçülerle gelmesi.

Merkez bankalarının merkez bankası; küresel finansal istatistikleri ve araştırma metinlerini yayımlıyor. Piyasa veri sitelerinden farkı sistemik ve sınır ötesi bankacılık verisine odaklanması.

ABD’nin GSYH, ulusal hesaplar, kişisel gelir ve uluslararası ticaret verilerini yayımlayan resmî kurum. BLS’den farkı işgücünden çok üretim ve gelir hesaplarına odaklanması; eyalet ve sektör düzeyinde GSYH tabloları var.

ABD’de istihdam, işsizlik, ücret ve tüketici enflasyonunun (CPI) resmî kaynağı. FRED’de gördüğün birçok serinin asıl yayıncısı; FRED’den farkı ayrıntılı meslek, sektör ve bölge kırılımlarına inmesi. Kamuya açık bir API’si var.

İktisat akademik iş başvurularını tek yerden yöneten platform; başvuru ve referans mektuplarını topluyor. Dağınık e-postalar yerine standart bir başvuru akışı.

Ekonomi ansiklopedisi, denemeler ve klasik iktisat metinlerinin tam sürümlerini barındıran kütüphane. Güncel veri portallarından farkı veri değil kavram ve kuram vermesi; belirgin biçimde serbest piyasa yanlısı bir editöryal duruşu var.

İktisat soru-cevap sitesi; kavram ve modelleri uzmanlara sorabildiğin yer. Foruma göre farkı oylama ve düzenlemeyle en iyi cevabın öne çıkması.

Kamu İhale Kurumu’nun platformu; ihale ve sonuç ilanları herkese açık olarak aranabiliyor. İhale haber sitelerinden farkı kaynağın kendisi olması: kamu alımlarını kurum, tarih ve tutar üzerinden izlemenin resmî yolu, teklif vermek ise kayıt gerektiriyor.

Merkez Bankası’nın zaman serisi deposu: döviz kurları, faizler, para arzı, ödemeler dengesi ve piyasa katılımcıları anketi. FRED’den farkı Türkiye’nin parasal ve finansal serilerinin birincil kaynağı olması; tablolar hesapsız indiriliyor, API için ücretsiz anahtar gerekiyor.

St. Louis Fed’in ekonomik veri tabanı — 800 binden fazla ABD ve dünya serisi, grafik ve API. Ham istatistik yayınlarından farkı gez-çiz-indir akışının tek yerde olması.

İktisat yayınlarının en büyük veritabanlarından biri — iki milyondan fazla makale, çalışma kâğıdı ve yazılım kaydı. Google Scholar’dan farkı alana özel olması: yalnız iktisat kaynaklarını indeksliyor, yazar ve kurum sıralamaları çıkarıyor.

Önde gelen iktisatçıların güncel politika sorularına katılıp katılmadıklarını oyladığı panel. Tek uzman görüşünden farkı uzlaşının nerede olduğunu tek bakışta göstermesi.

Uluslararası Para Fonu’nun makro verisi — ödemeler dengesi, kur, borç için standart başvuru. Dünya Bankası’na göre daha çok parasal ve mali istatistiğe eğilir.

Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) küresel para politikası, finansal istikrar, borç krizleri ve ekonomik eğilimler üzerine akademisyen ve politika yapıcıların makalelerini yayımladığı üç aylık dergi; teknik ekonometri makalelerinden farklı olarak genel okura açık bir dil kullanır.

ABD gümrük konşimento (bill of lading) kayıtlarını indeksleyerek hangi şirketin hangi denizaşırı fabrika ve tedarikçilerle çalıştığını gösteren tedarik zinciri arama motoru; pahalı dış ticaret istihbarat yazılımlarının aksine ücretsiz sorgulama sunar.

Amerikan İktisat Derneği’nin resmî iş ilanı panosu — akademik iktisat piyasasının merkezî yeri. Genel iş sitelerinden farkı yalnız iktisat pozisyonlarına odaklanması.

Mikro, makro ve finansın temel konularını sıfırdan anlatan ücretsiz video + alıştırma seti. Üniversite derslerinden farkı giriş seviyesine ve sezgiye odaklanması.

Tyler Cowen ve Alex Tabarrok’un günlük iktisat blogu — alandaki en çok okunanlardan. Habere göre farkı iktisatçı gözüyle, kısa ve sık yorum akışı olması.

Tyler Cowen ve Alex Tabarrok tarafından kurulan, mikro ve makroekonomi, uluslararası ticaret ve kalkınma iktisadını kısa animasyonlu videolarla anlatan ücretsiz eğitim platformu; kuru ders kitabı anlatımı yerine gerçek dünya vaka analizleri kullanır.

MIT’nin açık ders malzemesinde iktisadın tüm ana dallarını kapsayan 100’den fazla ders. YouTube derlemelerinden farkı önkoşul ve okuma listesiyle gelen tam ders yapısı.

NBER araştırmacılarının yayımladığı veri kümeleri: makroekonomi tarihi, CPS çıkarımları, patent verisi. NBER Working Papers’tan farkı makale değil makalelerin dayandığı verinin kendisi olması; bu yüzden tekrar üretilebilir iktisat çalışması için kullanışlı.

ABD Ulusal Ekonomik Araştırmalar Bürosu’nun çalışma kâğıtları — çoğu sonradan hakemli dergilerde yayımlanıyor. Dergilerden farkı öncü araştırmayı yayımlanmadan aylar önce okutması; henüz hakem sürecinden geçmemiş olmalarını akılda tut.

OECD üyesi ekonomilerin resmî istatistiklerini standart, ülkeler-arası karşılaştırılabilir biçimde kaynağından veriyor. Genel veri toplayıcılarından farkı verinin standartlaştırılmış ve doğrudan resmî kaynaktan olması.

Üniversite giriş iktisadı için ücretsiz, açık lisanslı ders kitabı. Ticari kitaplardan farkı bedava ve düzenli güncellenmesi; PDF, web ve basılı sürümleri var.

Ekonomi, nüfus, sağlık ve çevre üzerine uzun vadeli verileri etkileşimli grafiklerle sunan, üniversite kökenli araştırma yayını. Ham veri portallarından farkı veriyi anlatı ve bağlamla birlikte sunması ve tüm grafiklerin serbestçe kullanılabilmesi.

Hesaplamalı iktisat için açık kaynak dersler ve kütüphaneler (Python ve Julia). Salt teoriden farkı modelleri kodla kurup çözmeyi öğretmesi — nicel iktisatta yaygın olarak kullanılıyor.

İktisat araştırmacıları için hizmet ağı: kaynakça, çalışma kâğıdı akışı, blog toplayıcı. Tek bir arşivden farkı dağıtık ve gönüllü altyapı olması; IDEAS onun arayüzü, repec.org ardındaki sistemin kendisi.

Amerikan İktisat Derneği’nin sürdürdüğü, iktisatçılar için binlerce bağlantıdan oluşan rehber. Rastgele arama yerine alanın kendi kürasyonuyla düzenlenmiş bir dizin.

İktisat çalışma kâğıtlarının erken-baskı arşivi. NBER’den farkı kuruma bağlı olmaması: herkes yükleyebiliyor, dolayısıyla daha geniş ama daha az süzülmüş.

Sektörler genelinde istatistikleri kaynak göstererek toplayan piyasa ve anket verisi portalı. Birincil veri kaynaklarından farkı dağınık verileri tek grafikte toplaması; ham veriye erişim ve indirme çoğunlukla ücretli.

Türkiye'nin para politikası kararlarını, enflasyon raporlarını, gösterge döviz kurlarını ve ödemeler dengesi istatistiklerini yayımlayan resmi merkez bankası portalı; ikincil finans sitelerinin aksine birincil resmi veri kaynağıdır.

196 ülke için GSYH, enflasyon, faiz gibi makro göstergeleri tarihsel seriler ve tahminlerle tek panelde topluyor. Tek ülkeye bakan resmî portallardan farkı ülkeler arası karşılaştırma ve tahmin sunması.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun resmî istatistik portalı: enflasyon (TÜFE, ÜFE), GSYH, işgücü, nüfus ve dış ticaret tabloları ile bültenler. EVDS’den farkı finansal piyasa serilerini değil fiyat, üretim ve demografi istatistiklerini üreten kurumun kendisi olması.

Ülkelerin mal ticaretini ürün (HS kodu) ve ortak ülke bazında veren BM veri tabanı. Ulusal gümrük istatistiklerinden farkı ülkelerin verisini tek yapıda toplaması, böylece iki ülke arasındaki ticaret her iki tarafın bildirimiyle karşılaştırılabiliyor; ücretsiz kullanımın sınırı var.

BM Kalkınma Programı’nın İnsani Gelişme Endeksi ve ilgili bileşik endekslerinin (eşitsizlik, cinsiyet, yoksulluk) veri merkezi. Yalnızca gelire bakan GSYH verisinden farkı sağlık ve eğitimi de aynı endekste toplaması.

ABD’nin nüfus, hane, konut ve işletme istatistiklerinin resmî yayıncısı; American Community Survey ve ekonomik sayımlar burada. FRED gibi derleyicilerden farkı ilçe ve mahalle düzeyine inebilen ayrıntısı; ham tablolar ve API sunuyor.

Ekonomi ve teknoloji verisini bilgi grafiğine çeviren yayın. Ham veri kaynağı değil; büyüklükleri karşılaştırılabilir kılması asıl katkısı.

Araştırmacıların kendi çalışmalarını politika kitlesine anlattığı yazı akışı (CEPR). Çalışma kâğıdından farkı jargonu düşürüp bulguyu erişilebilir kılması.

Dünya Bankası ekonomistlerinin küresel kalkınma, yoksulluk, iklim ekonomisi ve ticaret verileri üzerine yayımladığı veri odaklı analiz yazıları; yüzlerce sayfalık teknik raporların aksine bulguları kısa grafik ve özetlerle sunar.

Uluslararası makroekonomik zaman serileri, ülke ülke. Tek tek istatistik ofislerinden farkı karşılaştırılabilir olması: yüzlerce göstergeyi ortak tanımlarla tek yerde topluyor.