Ağ öğrenirken teori tek başına yetmiyor; Packet Tracer ya da Wireshark ile paketi gerçekten görmeden kavramlar soyut kalıyor. Sistem yöneticiliği tarafındaki kaynaklar sertifika müfredatlarına göre düzenlenmiş, bu da onları sıralı bir plana çeviriyor.
75 bağlantı
DNS'in neden gizlilik sorunu yarattığını ve DoH'nin bunu nasıl değiştirdiğini çizimlerle anlatan Mozilla yazısı. Protokol belgelerinden farkı, ön bilgi gerektirmemesi; DoH tartışmasının ne hakkında olduğunu kısa sürede anlatır.
Sektör bazında disk imajı alıp geri yüklüyor; dosya yedeklemesinden farkı, işletim sistemi ve önyükleme kaydı dahil her şeyi bire bir kopyalaması.
Bash betiklemenin en kapsamlı ücretsiz referansı; her konu çalıştırılabilir örnekle. Wooledge BashGuide’a kıyasla kapsamı hâlâ eşsiz ama üslubu eski; bazı örnekler bugün kötü alışkanlık sayılıyor.
Apple Silicon Mac’lere ana hat Linux getiren proje; GPU sürücüsünü ve güç yönetimini tersine mühendislikle yazıyor. Sanal makineden farkı donanımda doğrudan çalışması — M serisi yongadan tam performans alınıyor.
Windows’ta açılışta çalışan her şeyi listeleyen Sysinternals aracı: hizmetler, zamanlanmış görevler, kabuk uzantıları, sürücüler. Görev Yöneticisi’nin başlangıç sekmesinden farkı kötü amaçlı yazılımın saklandığı otuz küsur kayıt defteri noktasını da göstermesi.
Arch Linux tabanlı dağıtım ve projelerin listesi. Arch Wiki’den farkı belgeleri değil, Arch’tan türeyen dağıtımları ve onların araçlarını karşılaştırmalı toplaması.
Çekirdek içinde güvenli program çalıştıran eBPF için kaynak listesi. Çekirdek modülü yazmaktan farkı programın önce doğrulayıcıdan (verifier) geçmesi: çekirdeği çökertme riski olmadan çalışıyor.
eBPF ile ilgili projeler, makaleler ve araçlar için liste; derleyici, izleme ve ağ (XDP) projeleri ayrı başlıklarda. Dizindeki diğer eBPF listesinden farkı bakımının sürmesi ve eBPF dokümantasyonu yazan birinin elinden çıkması.
GNOME masaüstü ortamı için uygulama ve eklenti listesi. KDE listesinden farkı GTK/libadwaita ile yazılmış, GNOME arayüz kılavuzuna uyan uygulamalar ve shell eklentileri.
Merkeziyetsiz dosya protokolü IPFS için araç ve proje listesi. HTTP’den farkı dosyayı bulunduğu sunucuya göre değil içeriğinin özetine (CID) göre adreslemesi.
KDE masaüstü ortamı için uygulama ve kaynak listesi. GNOME listesinden farkı Qt tabanlı KDE uygulamalarına ve Plasma özelleştirmelerine odaklanması.
Python paket işleme kütüphanesi Scapy için araç ve örnek listesi. Genel ağ listelerinden farkı paketi elle kurup gönderme (packet crafting) etrafında toplanması.
Windows masaüstü için önerilen uygulama ve araçları toplayan liste. Microsoft Store’dan farkı küratörlü olması ve ücretsiz, açık kaynak seçenekleri öne çıkarması.
Kabuk betiklerine giriş. Advanced Bash-Scripting Guide’dan farkı onun ağırlığına girmeden temelleri kurması.
Bash’in resmî kılavuzu. Öğreticilerden farkı genişletme kuralları ve parametre değiştirme gibi tartışmalı konularda son sözün burada olması.
Tırnaklama ve sözcük bölme gibi en sık yapılan hataları merkeze alan Bash rehberi. Advanced Bash-Scripting Guide gibi eski kaynakların aksine internette dolaşan kötü örnekleri düzeltmek için yazılmış.
OSI katmanlarından yönlendirmeye kadar ağ kavramlarını tam kurs formatında işleyen video. Sınav odaklı sertifika kurslarından farkı kavramları sınav hedefine bağlamadan kurması: sertifika çalışmasından önce zemin için.
Linux performans ve gözlemlenebilirliğinde başvurulan uzmanın blogu ve araçları. Genel kılavuzlardan farkı çekirdek düzeyinde ölçüm ve alev grafiği (flame graph) yöntemlerini vermesi.
Web siteleri, fediverse (Mastodon vb.) ve Bluesky/AT Protocol arasında köprü kuran servis; hesabını kaybetmeden ağlar arası takip ve yanıt sağlar. Tek ağa bağlı istemcilerden farkı protokolleri birbirine çevirmesi.
Belirli bir portun dışarıdan açık olup olmadığını kontrol eden basit araç. Yerel port taramasından farkı dışarıdan bakması — yönlendirici port yönlendirmesinin gerçekten çalışıp çalışmadığı ancak böyle anlaşılıyor.
CCSA ve CCSE sertifikaları. Diğer güvenlik duvarı satıcılarından farkı Check Point’in yönetim mimarisinin ayrı bir bilgi alanı olması — merkezî politika yönetimi eğitimin ağırlık merkezinde.
TLS şifre takımlarının hepsini IANA/OpenSSL adlarıyla, güvenlik düzeyi (güvenli/zayıf/güvensiz) ve protokol sürümü desteğiyle aranabilir listeleyen başvuru sitesi. Bir takımın adını görünce ne anlama geldiğini ve kullanılıp kullanılmaması gerektiğini bulmak için. IANA'nın ham tablosundan farklı olarak her takıma okunur bir güvenlik notu verir.
Cisco’nun resmî ağ müfredatı; CCNA’ya hazırlayan derslerin bir kısmı ücretsiz. Video derslerden farkı Packet Tracer laboratuvarları: teoriyi topoloji kurarak sınıyorsun.
CCNA’dan CCIE’ye uzanan ağ sertifikaları programı. Satıcı bağımsız sertifikalardan farkı Cisco donanımına özgü olması; buna rağmen CCNA, ağ temellerini öğreten müfredat olarak marka bağımsız biçimde de değerli sayılıyor.
SG500 serisinin teknik veri sayfaları. Tek bir modelin kılavuzundan farkı port sayısı, PoE bütçesi ve yığınlama desteğini karşılaştırmalı vermesi — ikinci el alırken model farklarını bilmek gerekiyor.
Belirli bir anahtar modelinin ilk kurulumu, ekran görüntüleriyle adım adım. Resmî kılavuzdan farkı onun atladığı pratik ayrıntıları göstermesi.
Kullanıcıların paylaştığı UNIX komut tek satırlıkları arşivi, oyla sıralı. tldr gibi araç başına özetlerden farkı işe göre aranması: bir işin kısa yolu var mı diye bakmak için.
URL ile veri aktarımının standart komut satırı aracı ve libcurl kütüphanesinin sitesi; kılavuzu, protokol listesi ve "Everything curl" adlı ücretsiz kitabı var. Tarayıcı geliştirici araçlarındaki "cURL olarak kopyala" ile birlikte API hatası ayıklamanın temel yolu. Tarayıcı geliştirici araçları yerine komut satırından aynı isteği tekrarlanabilir kılar.
Verdiği geçici adrese test e-postası gönderince SPF, DKIM ve SpamAssassin puanını gösteren ücretsiz posta doğrulayıcı. Kayıtları ayrı ayrı denetlemek yerine gerçek bir iletiyi uçtan uca sınadığı için farklı.
Alan adının DNSSEC güven zincirini kökten başlayarak adım adım doğrulayıp nerede koptuğunu gösteren Verisign aracı. Genel DNS denetleyicilerinden farkı yalnızca imza zincirine odaklanması.
NSE programı ve güvenlik eğitimleri. Diğer satıcı programlarından farkı büyük bölümünün ücretsiz açılmış olması — güvenlik duvarı ve ağ güvenliği temellerini bedelsiz öğrenmek için en geniş kaynak.
Go ile yazılmış, HTTP, WebDAV, FTP/SFTP ve SMB gibi protokolleri destekleyen tek ikili dosya sunucusu. python -m http.server’dan farkı yükleme, kimlik doğrulama ve daha çok protokol sunması; kırmızı takım özellikleri yüzünden yalnız sahibi olduğun sistemlerde kullan.
Açılmayan sistemler için önyüklenebilir Windows PE ortamı; disk klonlama, parola sıfırlama ve veri kurtarma araçları tek imajda. Linux tabanlı kurtarma disklerinden farkı tanıdık Windows arayüzü ve Windows araçlarını çalıştırabilmesi.
Alan adı kayıt bilgilerini ICANN’in kendi arayüzünden sorgulama. Üçüncü parti WHOIS sitelerinden farkı reklam ve satış teklifi olmaması — sorguladığın alan adı için ertesi gün e-posta almıyorsun.
Tarayıcından, kullandığın internet servis sağlayıcısının geçersiz BGP rotalarını filtreleyip filtrelemediğini (RPKI) deneyen Cloudflare sayfası. Yönlendirme güvenliği gibi soyut bir konuyu tek tıkla somut sonuca çeviriyor. Teknik RPKI belgelerinden farklı olarak sonucu tarayıcıdan tek tıkla gösterir.
Junos tabanlı ağ sertifikaları. Cisco programından farkı giriş seviyesi sınavların uzun süredir ücretsiz sunulması ve eğitim materyalinin açık olması — ağ öğrenmenin maliyetsiz yolu.
Linux’u küçük modüllere bölerek öğretiyor: dosya sistemi, izinler, süreçler, paket yönetimi. Kapsamlı kitaplardan farkı sindirilebilir parçalar ve her dersin sonundaki alıştırmalar.
Dağıtım bağımsız Linux sertifikaları (LPIC-1, LPIC-2). Red Hat programından farkı tek bir dağıtıma bağlı olmaması — Debian, SUSE ya da Arch kullanıyorsan geçerli olan sertifika bu.
Komut satırını sıfırdan öğretip kabuk betiği yazmaya götüren site; "The Linux Command Line" kitabının kaynağı. Komut listelerinden farkı bir yol izlemesi — dağınık kopya kâğıdı değil, sıralı bir ders.
Bitcoin ağının bekleyen işlem havuzunu ve blok zincirini görselleştiren gezgin; kendi düğümünle çalıştırılabiliyor. Diğer blok gezginlerinden farkı ücret tahmini ve mempool görselleştirmesi — ağın o anki tıkanıklığını gösteriyor.
Bir IP veya alan adını yüzlerce DNS kara listesinde (RBL) tek seferde arayan sorgu aracı. E-posta sunucusu neden reddediliyor sorusuna hangi listenin yol açtığını gösterir; ayrıca ters ve ileri DNS tutarlılığını da kontrol eder. Tek bir kara listeye bakan araçlar yerine yüzlerce RBL'yi aynı anda tarar.
Tek kutudan MX, DNS, blacklist, SPF, DMARC, ping ve port sorguları çalıştıran e-posta ve DNS tanı aracı. E-posta teslim sorunlarında ilk bakılan yerlerden; birçok tek amaçlı denetleyicinin işini bir arada yapıyor. Tek amaçlı kontrolcülerden farklı olarak MX, SPF, DMARC ve kara liste sorgusunu tek kutuda toplar.
Cisco ağ kurslarının Türkçe kataloğu; giriş seviyesi dersler ücretsiz ve rozet veriyor. Türkçe teknik ağ eğitimi bulmak yerelde kolay değil.
Kriptografi standartlarının kaynağı; hangi algoritmanın hâlâ onaylı olduğunu buradan öğreniyorsun, kuantum sonrası algoritma seçimleri de burada yayımlandı. Blog yazılarından farkı bağlayıcı resmî kaynak olması.
OpenStreetMap verisinden elektrik hatları, santraller, petrol/gaz boru hatları ve telekom altyapısını çizen harita. Genel haritalardan farkı altyapıya özel katmanlar ve gerilim/kapasite ayrıntısı.
Tarayıcıda çalışan hız testi; Flash ya da uygulama gerektirmiyor, kendi sunucuna da kurulabiliyor. Speedtest.net’ten farkı bu öz-barındırma — yerel ağının gerçek hızını dış bağlantıya bağlı kalmadan ölçebiliyorsun.
TLS/SSL ve genel amaçlı kriptografi kütüphanesi ile openssl komut satırı aracının resmî sitesi; komut kılavuzları, sürüm notları ve kütüphane API belgeleri burada. Sertifika üretme, anahtar dönüştürme ve bir sunucuya bağlanıp el sıkışmayı incelemek için temel başvuru. Sadece bir komut aracı değil, aynı zamanda kütüphane olduğundan, sertifika araçlarından daha geniş bir yelpazeyi kapsar.
OpenSSL ile kök ve ara sertifika otoritesi kurmayı, sertifika imzalamayı ve iptal listesi yayımlamayı adım adım anlatan rehber. Hazır CA yazılımlarından farkı, dosya yapısını ve yapılandırmayı elle göstermesi; PKI'nin işleyişi görünür oluyor.
Cisco Packet Tracer indirmesi ve laboratuvar dosyaları; anahtar ve yönlendirici almadan VLAN, OSPF ve ACL yapılandırması denenebiliyor. GNS3’ten farkı simülasyon olması: gerçek IOS imajı gerektirmiyor, karşılığında komut kapsamı sınırlı.
PCNSA ve PCNSE sertifikaları ile güvenlik duvarı ve bulut güvenliği eğitimleri. Fortinet’ten farkı kurumsal pazarın üst segmentine odaklanması — sertifika, o ürünleri işleten kuruluşlarda doğrudan işe yarıyor.
CompTIA A+, Network+ ve Security+ müfredatının tamamını ücretsiz video derslerle kapsayan site; ders notları ve deneme sınavları ücretli. Genel ağ kurslarından farkı, derslerin sınav hedeflerine birebir numaralanmış olması.
Dış program çağırmadan Bash’in kendi araçlarıyla iş yapma koleksiyonu. sed ve awk çağrılarını kaldırdığı için betikleri belirgin hızlandırıyor. Depo arşivlendi (son güncelleme Kasım 2023); teknikler Bash’in kendi özelliklerine dayandığı için çoğu hâlâ geçerli, ama sorunları artık kimse kapatmıyor.
RHCSA ve RHCE sertifikaları. Çoktan seçmeli satıcı sınavlarından farkı tamamen pratik olması — canlı bir sistemde verilen görevleri tamamlıyorsun, bu yüzden Linux tarafında itibarı yüksek.
Dünya genelinde binlerce küçük sensörden ping, traceroute ve DNS ölçümü yaptıran RIPE NCC ağı. Kendi bağlantından değil, farklı ülke ve operatörlerden bakabildiğin için erişilebilirlik sorunlarını teşhis etmekte öne çıkıyor.
Linux ve Bash’e giriş; her bölümün sonunda alıştırma var. LinuxCommand.org’dan farkı daha kısa ve sınav odaklı olması — temel komutları hızla geçmek isteyenler için.
Gerçek yardım masası biletleriyle çalışmayı simüle ediyor: önceliklendirme, tırmandırma, SLA takibi. Teoride kalan IT destek kurslarının aksine işin pratiğini yaptırıyor.
TeleGeography'nin dünyadaki denizaltı internet kablolarını, iniş noktalarını ve işleten şirketleri gösteren etkileşimli haritası. Genel ağ haritalarından farkı, internetin fiziksel omurgasını kablo kablo izlenebilir kılmasıdır.
WireGuard üzerine kurulu örgü VPN; cihazlarını NAT ve güvenlik duvarı arkasında olsalar bile doğrudan birbirine bağlıyor. Klasik VPN sunucusundan farkı merkezî bir çıkış düğümü olmaması — trafik cihazdan cihaza gidiyor, koordinasyon sunucusu yalnızca anahtar dağıtıyor.
Ubuntu ve genel GNU/Linux sistem yönetimi, paket kurulumu, ağ yapılandırması ve donanım sorun giderme konularında topluluk tarafından hazırlanmış Türkçe bilgi bankası; dağınık forum konularının aksine yapılandırılmış rehberler sunar.
Tersine IP araması, DNS geçmişi, whois, port tarayıcı, alan adı-IP eşleşmesi gibi onlarca DNS ve alan adı sorgusunu tek sitede toplayan araç kutusu. Her sorgu ayrı küçük bir araç; kayıt gerekmiyor.
Alan adının DNS yapılandırmasını (delegasyon, SOA, DNSSEC, ad sunucu tutarlılığı) onlarca testten geçiren denetleyici; İsveç alan adı kayıt kuruluşunun açık kaynak motoru. Tek bir kayıt sorgulayan araçlardan farkı bölgenin tamamını standart test seti olarak raporlaması.