Programlama Dilleri

Python’a giriş kitabı; onlarca dile çevrilmiş ve programlamaya tamamen yeni başlayanlar için yazılmış. Kalın giriş kitaplarından farkı kısa ve doğrudan olması: birkaç günde bitiyor.

Python'daki __init__, __getattr__, __enter__ gibi özel (dunder) yöntemleri örneklerle gruplayıp anlatan klasik rehber. Dil belgesinden farkı, her grubu nasıl ve ne zaman kullanacağınızı pratik örneklerle göstermesi.

Go’nun resmî turu; her örnek tarayıcıda çalıştırılıp değiştirilebiliyor. Kitaplardan farkı kurulum istemeden dili deneyerek öğretmesi; goroutine ve kanallar bölümü dilin asıl ayırt edici kısmı.

Python 3’te asenkron G/Ç (asyncio) için kütüphane ve kaynak listesi. Genel Python listelerinden farkı yalnız olay döngüsüyle uyumlu kütüphaneleri — web çatıları, veritabanı sürücüleri, test araçları — toplaması.

Common Lisp kütüphane ve araçlarını toplayan liste. Quicklisp deposunu tek tek taramaktan farkı kütüphaneleri alana göre (web, veritabanı, GUI) gruplaması.

Derleyici, yorumlayıcı ve çalışma zamanı kaynaklarının derlemesi; kitaplar, dersler ve açık kaynak derleyiciler ayrı ayrı listelenmiş. Tek bir ders kitabından farkı kuramı, gerçek derleyici kodlarını ve çalışma zamanı tasarımını yan yana koyması.

PHP paket yöneticisi Composer için eklenti, araç ve rehber listesi. Packagist’ten farkı paketleri değil, Composer’ın kendisini genişleten ve iş akışını iyileştiren araçları toplaması.

Biçimsel ispat dili ve ortamı Coq (yeni adıyla Rocq) için kütüphane, araç ve öğretici listesi. Genel ispat asistanı listelerinden farkı yalnız Coq ekosistemine odaklanması.

Elixir dili ve Erlang ekosistemi için kütüphane listesi. Hex paket aramasından farkı seçilmiş ve konuya göre gruplanmış olması.

Ses/müzik üzerine bilimsel araştırma için Python kütüphaneleri listesi. Genel ses işleme araçlarından farkı araştırma odaklı olması: öznitelik çıkarma, müzik bilgi erişimi, kaynak ayrıştırma.

Python’da isteğe bağlı statik tipleme için araç ve kaynak listesi. mypy belgelerinden farkı tip denetleyicilerini (mypy, Pyright, Pyre), stub paketlerini ve çalışma zamanı doğrulayıcılarını birlikte toplaması.

Ruby kütüphane ve araçlarını kategori kategori toplayan liste. RubyGems aramasından farkı seçilmiş, güncel ve gruplanmış olması.

V dili için kütüphane, araç ve proje listesi. Go veya Rust listelerinden farkı henüz genç bir dilin ekosistemini tek yerde toplaması; dil hâlâ hızla değiştiği için kayıtların güncelliğine bak.

Microsoft’un .NET platformu için geliştirdiği çok amaçlı dil; Unity oyunlarının da betik dili. Java’dan farkı LINQ, async/await ve özel değer tipleri gibi özelliklerin dile gömülü gelmesi.

Pennsylvania Üniversitesi’nin Haskell dersi; ders notları ve ödevler açık. Kitaplardan farkı ödevlerin olması — Haskell’i okuyarak değil ancak yazarak öğrenebildiğin için bu ayrım önemli.

Bir dili iki kez sıfırdan yazdıran ücretsiz kitap: önce Java ile ağaç yürüyen yorumlayıcı, sonra C ile bayt kodu sanal makinesi. Kuramsal derleyici ders kitaplarından farkı her satırı sana yazdırması; alanın en açık anlatımlarından.

Google’ın geliştirdiği, Flutter’ın altındaki istemci odaklı dil. JavaScript’ten farkı sağlam tip sistemi ve null güvenliği; hem yerel makine koduna hem JavaScript’e derlenebiliyor.

Erlang sanal makinesinde çalışan, ölçeklenebilirlikte güçlü işlevsel dil. Erlang’dan farkı Ruby’yi andıran sözdizimi ve makro sistemi; hata toleransını (OTP) ise aynen devralıyor.

Ücretsiz ve çevrimiçi klasik. Sözdizimi öğretmekten çok programlama düşüncesi kuruyor; alıştırmaları kitabın içinde çalıştırılabiliyor.

Ned Batchelder’in Python’un ad ve değer modelini anlattığı klasik konuşma metni. Genel öğreticilerden farkı yeni başlayanların çoğu hatasının ardındaki yanlış anlamayı hedeflemesi.

Sayısal ve bilimsel hesaplamanın öncüsü, hâlâ kullanılan dil; iklim ve fizik simülasyonlarında temel. C++’tan farkı dizi işlemlerinin dile yerleşik olması ve derleyicilerin bunları agresif biçimde eniyilemesi.

Ücretsiz müfredat ve sertifika; alıştırmalar tarayıcıda çalışıyor. Ücretli kurslardan farkı tamamen ücretsiz olması; sertifika işveren nezdinde ağır basmıyor ama müfredat düzgün sıralanmış.

Google’ın sade, hızlı derlenen, eşzamanlılıkta güçlü dilinin resmî sitesi. Java ya da C++’tan farkı dilin bilinçli küçüklüğü: az anahtar sözcük, tek biçimleyici (gofmt), saniyeler içinde derleme.

Her kavramı yorumlu tek bir programla anlatıyor. Resmî turdan farkı sıralı öğretmek yerine başvuru olarak kullanılması: “bunu Go’da nasıl yapıyordum” sorusunun cevabı burada.

Google’ın kendi çalışanları için hazırladığı kısa Python dersi: notlar, dersler ve alıştırmalar. Yeni bootcamp’lerden farkı kısa ve doğrudan olması; ilk olarak Python 2 için yazıldığından alıştırmaları güncel Python’a göre denetle.

Saf işlevsel ve statik tipli, tembel değerlendirmeli programlama dili. Çoğu işlevsel dilden farkı saf olması: yan etkiler tip sisteminde (IO) ayrı tutuluyor.

Python’da üslup, proje düzeni ve araç seçimi üzerine topluluk rehberi. Dil referansından farkı “nasıl yazılır” kısmını anlatması: deyimsel kod, paketleme, test.

Tek bir Python kavramını derinleştiren kısa bölümler. Uzun kurs formatından farkı, kursların atladığı konuları — dekoratörler, tip ipuçları, standart kütüphane köşeleri — tek tek işlemesi.

Tarayıcıda çalıştırılabilir JavaScript alıştırmaları. Öğretici sitelerden farkı anlatım değil yalnız alıştırma sunması; okuduğunu pekiştirmek için.

Bilimsel hesaplama için yüksek başarımlı, açık kaynak dil. Python’dan farkı JIT derlemesiyle C’ye yakın hız: prototipi Python’da yazıp hızlı kodu C’ye çevirme zorunluluğunu (“iki dil sorunu”) ortadan kaldırmayı hedefliyor.

Julia dili paket ve kaynaklarını konuya göre düzenleyen kapsamlı liste. Paket aramasından farkı paketleri bilim alanına göre elle sınıflandırması; bazı bölümleri eskimiş olabilir.

.NET, C# ve SQL Server konularında uzun ve düzenli ders serileri. Kısa öğreticilerden farkı her serinin bir müfredat gibi ilerlemesi — kurumsal .NET yığınını sıfırdan öğrenmek için.

Python’ı tarayıcıdaki alıştırmalarla öğreten etkileşimli giriş; kurulum gerektirmiyor. Kitaplardan farkı her bölümün sonunda çalıştırılan bir alıştırma olması — okuduğunun oturduğunu hemen görüyorsun.

Kabuk betiklerini tarayıcıda çalıştırılabilir alıştırmalarla öğreten giriş. Kabuk kılavuzlarından farkı denemenin bedava olması — kendi makinende rm denemeye çekinirken burada takılıp kalmıyorsun.

Haskell’in en bilinen giriş kitabının topluluk tarafından güncellenmiş çevrimiçi hâli. Akademik Haskell kaynaklarından farkı üslubu: monad’ı kategori teorisiyle değil, çizimlerle ve kademeli örneklerle anlatıyor.

Python, SQL ve R’ı çalıştırılabilir örneklerle öğreten site; her kavram tek bir küçük kod parçasıyla açılıyor. Belgelerden farkı sıra: önce çalışan örnek, sonra açıklama — sözdizimini hatırlamak için hızlı bir referans olarak da işe yarıyor.

Python ile adım adım yorumlayıcı yazdıran uzun seri; sözcüksel çözümlemeden soyut sözdizimi ağacına kadar her parçayı elle kurduruyor. Crafting Interpreters’tan farkı Python ile, bir Pascal alt kümesi üzerinden ilerlemesi.

LLVM altyapısına giriş ve Kaleidoscope öğreticisi — kendi dilini yazmanın klasik başlangıcı. Sıfırdan derleyici yazmaktan farkı eniyileme ve kod üretimini LLVM’e bırakıp yalnız ön yüzü yazman; ara temsil (IR) kavramını somutlaştırıyor.

Gömülmeye elverişli, hafif betik dili; oyun motorlarında, gömülü sistemlerde ve Neovim’de yaygın. Python’dan farkı çalışma zamanının çok küçük olması ve bir C programına kolayca gömülebilmesi.

Python’un resmî üslup kılavuzu; standart kütüphanenin yazımında kullanılan kurallar. Topluluk rehberlerinden farkı bağlayıcı kaynak olması: black ve ruff gibi araçların dayandığı metin bu.

Metin işleme ve sistem betiklerinde güçlü, dinamik ve olgun dil. Python’dan farkı düzenli ifadelerin dile gömülü olması ve tek satırlık betik kültürü; CPAN arşivi çok geniş.

Web’in sunucu tarafında en yaygın dillerinden birinin resmî belgeleri. Çoğu dil belgesinden farkı her fonksiyon sayfasının altındaki kullanıcı notları: pratik tuzaklar genellikle orada yazıyor.

PHP kodunu farklı sürümlerde çalıştırıp yanına MySQL, PostgreSQL veya SQLite bağlayan oyun alanı. Diğer PHP oyun alanlarından farkı veritabanı bağlantısı sunması — sorgu davranışını denemek için sunucu kurmaya gerek kalmıyor.

Python haber, makale ve proje bağlantılarını derleyen haftalık e-posta bülteni. Genel akışlardan farkı Python’a odaklı ve elle seçilmiş olması.

Python uygulamasını yorumlayıcısıyla tek bir çalıştırılabilir dosyaya paketleyen araç (Windows, macOS, Linux). py2exe gibi tek platformlu araçlardan farkı üç sistemi de desteklemesi.

Python konferans konuşmalarının (PyCon ve diğerleri) aranabilir dizini. YouTube aramasından farkı etkinliğe ve konuşmacıya göre düzenlenmesi.

İstatistik ve veri analizi için tasarlanmış dil ve ortam; CRAN’da on binlerce istatistik paketi var. Python’dan farkı yeni istatistik yöntemlerinin çoğunlukla önce burada yayımlanması ve ggplot2 gibi grafik araçları.

Okunabilirliği ve geliştirici mutluluğunu öne alan çok paradigmalı dil; Rails’in dili. Python’dan farkı her şeyin nesne olması ve DSL yazmaya elverişli esnek sözdizimi.

RubyGems’in nasıl çalıştığını ve kendi gem’ini nasıl yayımlayacağını anlatan resmî rehber. API belgelerinden farkı sürüm numaralandırma, bağımlılık çözümleme ve yayımlama politikası gibi kararları da açıklaması.

Python sanal ortamlarını Türkçe anlatan kısa giriş; kavramı ilk kez duyanlar için yeterli. Klasik venv yerine modern araç zinciri artık uv tarafına kayıyor; onu da bilmekte fayda var.

Bilgisayar Programlarının Yapısı ve Yorumlanması — MIT’nin klasik ders kitabının okunabilir HTML sürümü. Dil öğreten kitaplardan farkı soyutlama kurmayı öğretmesi; Scheme yalnız araç.

Apple’ın öncelikle iOS için geliştirdiği, güvenli ve hızlı derlenen dil; Linux ve sunucuda da çalışıyor. Objective-C’den farkı optional’larla gelen güvenli bellek modeli ve modern sözdizimi.

Python, veri bilimi ve yapay zekâ üzerine haftalık podcast; araçların arkasındaki kişilerle söyleşi. Haber bültenlerinden farkı uzun, ayrıntılı konuşmalar olması.

Bash’i baştan sona, doğru alışkanlıklarla öğreten rehber; tırnaklama ve kelime bölme gibi tuzakları erkenden ele alıyor. Kopyala-yapıştır öğreticilerinden farkı bu — çoğu betik hatası tam olarak o tuzaklardan çıkıyor.

Sık yapılan Python hatalarını yanlış ve doğru örneğiyle gösteren kısa kitap. Üslup kılavuzlarından farkı yanlışın neye benzediğini göstermesi.

Yorum satırlarıyla açıklanmış, birkaç yüz satırlık minik bir derleyici. Kitap boyu derleyici kaynaklarından farkı tüm aşamaları — ayrıştırma, dönüştürme, kod üretimi — tek oturumda okunabilir kılması.

Rust ile yazılmış paket ve proje yöneticisi; pip’ten onlarca kat hızlı. venv, pip, pip-tools ve pyenv’in işini tek ikili dosyada topluyor.

C derleyicisini parça parça yazdıran yazı dizisi. Tüm dili tek seferde hedefleyen anlatımlardan farkı her bölümün, dilin küçük bir alt kümesini derleyebilen çalışan bir program bırakması.

Python'un şaşırtıcı ve sezgiye aykırı davranışlarını kısa kod parçaları ve açıklamalarla derleyen koleksiyon. Standart eğitimlerden farkı, tuzağa önce düşürüp sonra nedenini göstererek öğretmesi.

Python’un en kapsamlı Türkçe kaynağı ve çeviri değil; baştan Türkçe yazılmış olduğu için terimler zorlama durmuyor. Karakter kodlaması bölümü Türkçe metinle çalışanlar için özellikle değerli.