Tekrarlama krizi
Open Science CollaborationBrian Nosek
Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem
Herkes için
2015'te 270 araştırmacı, saygın dergilerde yayımlanmış 100 psikoloji deneyini tekrarladı. Orijinallerin %97'si anlamlı sonuç bildirmişken, tekrarların yalnızca yaklaşık %36'sı anlamlı sonuç verdi. Benzer sorunlar tıp ve ekonomide de bildirildi. Bu, bilimsel bulguların tek bir çalışmayla kesinleşmediğinin güçlü bir örneği oldu.
Uzmanlar için
Tekrarlarda etki büyüklükleri ortalama olarak orijinallerin yaklaşık yarısıydı. Başlıca nedenler olarak şunlar gösterildi: yayın yanlılığı, düşük istatistiksel güç, "p-hacking" (analiz esnekliği) ve HARKing (sonuçlar bilindikten sonra hipotez kurma). Gilbert ve arkadaşları, tekrar çalışmalarındaki örneklem ve protokol farklarının düşük tekrarlama oranını açıkladığını savundu. Proje yazarları bu eleştiriye yanıt verdi.
İddialar
- Yayımlanmış psikoloji bulgularının önemli bir kısmı bağımsız tekrarlarda aynı sonucu vermemektedir.[1]
Kanıtlar
Destekleyen
100 tekrarın yaklaşık %36'sı istatistiksel olarak anlamlı sonuç verdi ve etki büyüklükleri ortalama yarıya indi.[1]
Karşı çıkan / sorgulayan
Tekrar çalışmalarının orijinallerden farklı popülasyonlarda ve protokollerle yapıldığı, bu nedenle tekrarlama oranının olduğundan düşük tahmin edildiği savunuldu.[2]
Bağlantılar
Kaynaklar
- Makale (2015). Estimating the reproducibility of psychological science. Science 349, aac4716DOI 10.1126/science.aac4716arşiv
- Makale (2016). Comment on "Estimating the reproducibility of psychological science". Science 351, 1037DOI 10.1126/science.aad7243arşiv
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Tekrarlama krizi. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/tekrarlama-krizi/
@misc{athena_tekrarlama_krizi,
title = {Tekrarlama krizi},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/tekrarlama-krizi/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi