Milgram'ın itaat deneyleri
Stanley MilgramJerry BurgerGina Perry
Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem
Herkes için
Milgram'ın deneylerinde katılımcılara, bir "öğrenci"ye yanlış cevap verdiğinde giderek artan elektrik şokları vermeleri söylendi. Şoklar gerçek değildi, ancak katılımcılar bunu bilmiyordu. İlk deneyde katılımcıların %65'i en yüksek düzey olan 450 volta kadar devam etti. Sonuçlar, sıradan insanların otoriteye itaatle ne kadar ileri gidebileceğine dair bir kanıt olarak yorumlandı. Arşiv çalışmaları ise deneylerin yürütülüşüne dair ciddi soru işaretleri ortaya koydu.
Uzmanlar için
Milgram 18'den fazla varyasyon yürüttü. İtaat oranı, deneyci ile kurbanın yakınlığına ve otoritenin meşruiyetine göre büyük ölçüde değişti. Burger (2009), etik gerekçelerle 150 volt ile sınırlandırılmış bir tekrarında Milgram'ın oranlarına benzer sonuçlar buldu. Perry (2013), Yale arşivlerinde deneycilerin standart protokolden saptığını ve katılımcıların önemli bir kısmının şokların gerçek olduğuna inanmadığını gösteren kayıtlara dikkat çekti.
İddialar
- Sıradan insanların çoğu, meşru görülen bir otoritenin talimatıyla başkasına ciddi zarar verebilecek eylemlere devam eder.[1]
Kanıtlar
Destekleyen
İlk deneyde 40 katılımcının 26'sı en yüksek şok düzeyine kadar devam etti.[1]
2009'daki kısmi tekrar, 150 volt noktasında devam etme oranının Milgram'ın bulgularından istatistiksel olarak farklı olmadığını gösterdi.[2]
Karşı çıkan / sorgulayan
Arşiv kayıtları, deneycilerin talimatların dışına çıktığını ve katılımcıların önemli bir kısmının şokların gerçekliğinden şüphe ettiğini gösterdi.[3]
Bağlantılar
Kaynaklar
- Makale (1963). Behavioral study of obedience. Journal of Abnormal and Social Psychology 67(4), 371–378DOI 10.1037/h0040525arşiv
- Makale (2009). Replicating Milgram: would people still obey today?. American Psychologist 64(1), 1–11DOI 10.1037/a0010932arşiv
- Kitap (2013). Behind the Shock Machine: The Untold Story of the Notorious Milgram Psychology Experiments. The New Press, New York
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Milgram'ın itaat deneyleri. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/milgram/
@misc{athena_milgram,
title = {Milgram'ın itaat deneyleri},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/milgram/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi