Râbia el-Adeviyye ve ilahi aşk
Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem
Herkes için
Basralı Râbia el-Adeviyye, tasavvufta Allah'ı cennet umudu ya da cehennem korkusu için değil, yalnızca kendisi için sevme anlayışının sembolü olmuş bir kadın sufidir. Bir elinde ateş, bir elinde suyla cenneti yakıp cehennemi söndürmek istediğini anlatan menkıbe bu anlayışı özetler. Kendisinden sonra gelen birçok sufiyi etkilediği kabul edilir. Hayatına dair bilgilerin çoğu, ölümünden yüzyıllar sonra yazılmış anlatılara dayanır.
Uzmanlar için
Râbia'ya atfedilen sözler ve şiirler en çok Sülemî, Kuşeyrî ve özellikle Ferîdüddin Attâr'ın Tezkiretü'l-evliyâ'sı gibi sonraki kaynaklarda yer alır. Cornell, Râbia imgesinin farklı dönemlerde zühd örneği, aşk mistiği ve bilge kadın olarak yeniden biçimlendiğini gösterir. Mahabbet (ilahi sevgi) kavramının tasavvufun merkezine yerleşmesinde Râbia adıyla anılan anlatıların rolü büyüktür.
Tarih hakkındaki görüşler
Bu konunun tarihi kesin olarak belgelenmediği için tek bir tarih verilmez; farklı kaynakların görüşleri listelenir.
| Yaygın kabul gören tarih | Ölümü 185 (801)[1] |
|---|---|
| Bazı kaynaklarda geçen erken tarih | Ölümü 135 (752)[1] |
İddialar
Görüşler
- Tasavvuf geleneği
- Râbia, ilahi aşkı tasavvufa kazandıran, velî bir kadındır. Menkıbeler onun manevi hâlini yansıtır.[1]
- Tarihsel eleştirel yaklaşım (Cornell)
- Tarihsel Râbia hakkında çok az şey kesin olarak bilinir. Bugünkü Râbia imgesi, sonraki yazarların kendi dönemlerinin ideallerini yansıtan anlatılarından oluşmuştur.[2]
Bağlantılar
Kaynaklar
- AnsiklopediRâbia el-Adeviyye. TDV İslâm Ansiklopedisiislamansiklopedisi.org.trarşiv
- Kitap (2019). Rabi'a from Narrative to Myth: The Many Faces of Islam's Most Famous Woman Saint, Rabi'a al-'Adawiyya. Oneworld Academic, London
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Râbia el-Adeviyye ve ilahi aşk. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/rabia/
@misc{athena_rabia,
title = {Râbia el-Adeviyye ve ilahi aşk},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/rabia/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 28 Eylül 2026 · Son değişiklik: 28 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi