Metin / eserDallar1687

Newton'un Principia'sı

Isaac Newton

Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem

Herkes için

Newton, üç hareket yasası ve evrensel kütleçekim yasasıyla elmanın düşmesini ve gezegenlerin yörüngelerini aynı kurallarla açıkladı. Bu kuram iki yüzyıl boyunca fiziğin temeli oldu. Bugün de günlük hızlarda ve zayıf kütleçekiminde çok iyi sonuç verir. Merkür'ün yörüngesi gibi bazı durumlarda ise genel görelilikten farklı tahminler verir.

Uzmanlar için

Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica, F = dp/dt ve F = G m₁m₂/r² ile Kepler yasalarını türetir, gelgitleri ve dönen Dünya'nın basıklığını açıklar. Newton kütleçekiminin "uzaktan etki" niteliğini açıklamadığını kabul etti ("hypotheses non fingo"). Merkür'ün günberi kaymasında, bilinen gezegen etkileri çıkarıldıktan sonra yüzyılda yaklaşık 43 yay saniyelik bir fark kaldı. Genel görelilik bu farkı açıklar.

İddialar

Kanıtlar

Destekleyen

Gözlem

Uranüs'ün yörüngesindeki sapmalardan Newton mekaniğiyle yeni bir gezegenin yeri hesaplandı ve Neptün 1846'da hesaplanan yerin yakınında bulundu.[2]

Karşı çıkan / sorgulayan

Gözlem

Merkür'ün günberi kayması Newton kuramıyla tam olarak açıklanamadı.[3]

Bağlantılar

Kaynaklar

  1. KitapNewton, I. (1687). Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica. Royal Society, Londoncudl.lib.cam.ac.ukarşiv
  2. MakaleSmith, R. W. (1989). The Cambridge network in action: the discovery of Neptune. Isis 80(3), 395–422DOI 10.1086/355082arşiv
  3. MakaleEinstein, A. (1915). Erklärung der Perihelbewegung des Merkur aus der allgemeinen Relativitätstheorie. Sitzungsberichte der Preußischen Akademie der Wissenschaften, 831–839

Literatürde ara

Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:

Bu sayfayı kaynak göster

APA

Athena katkıcıları. (2026). Newton'un Principia'sı. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/newton-principia/

BibTeX
@misc{athena_newton_principia,
  title        = {Newton'un Principia'sı},
  author       = {{Athena katkıcıları}},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/newton-principia/}},
  note         = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}

Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 28 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi

✎ Düzeltme öner