Fikir / teori / iddiaDallarKasım 1859

Darwin ve Wallace, doğal seçilim

Charles DarwinAlfred Russel Wallace

Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem

Herkes için

Darwin ve Wallace birbirinden bağımsız olarak şu fikre ulaştı: bir türün bireyleri arasında kalıtsal farklar vardır, ortama daha uygun olanlar daha çok yavru bırakır ve türler böylece zamanla değişip ayrışır. Darwin 1859'da "Türlerin Kökeni"ni yayımladı. Darwin'in kendisi, fosil kayıtlarındaki ara formların azlığını kuramının karşılaştığı başlıca zorluklardan biri olarak kaydetti.

Uzmanlar için

Kuramın öğeleri şunlardır: kalıtsal değişkenlik, üreme fazlalığı, varoluş mücadelesi, uyum farkına dayalı üreme başarısı ve bunların birikimiyle yavaş ve kademeli değişim. Darwin'in kalıtım modeli (pangenesis) yanlış çıktı. Fleeming Jenkin (1867), karışan kalıtımda yeni varyasyonların seyreleceğini öne sürerek önemli bir itiraz getirdi. Bu sorun Mendel genetiğinin kabulüyle çözüldü. Doğal seçilimin doğada ölçüldüğü uzun süreli saha çalışmaları vardır. Galapagos ispinozlarında gaga boyutlarının kuraklık yıllarına göre değişmesi bunlara örnektir.

İddialar

Kanıtlar

Destekleyen

Gözlem

Galapagos'ta 30 yılı aşkın süre izlenen ispinoz popülasyonlarında, gaga boyutu ve biçimi çevresel koşullara bağlı olarak ölçülebilir biçimde değişti.[3]

Deney

30.000'den fazla kuşak boyunca izlenen E. coli popülasyonlarından birinde, oksijenli ortamda sitrat kullanma yeteneği ortaya çıktı.[4]

Karşı çıkan / sorgulayan

Arkeolojik / fosil bulgu

Darwin, fosil kayıtlarında türler arasında beklenen sayıda ara formun bulunmamasını kuramına karşı ciddi bir itiraz olarak kabul etti. Bunu kayıtların eksikliğiyle açıklamaya çalıştı.[1]

Kuramsal argüman

Karışan kalıtım altında yararlı yeni varyasyonların birkaç kuşakta seyrelip kaybolacağı ileri sürüldü.[5]

Bağlantılar

Kaynaklar

  1. KitapDarwin, C. (1859). On the Origin of Species by Means of Natural Selection. John Murray, Londondarwin-online.org.ukarşiv
  2. MakaleDarwin, C.; Wallace, A. R. (1858). On the tendency of species to form varieties; and on the perpetuation of varieties and species by natural means of selection. Journal of the Proceedings of the Linnean Society of London, Zoology 3, 45–62DOI 10.1111/j.1096-3642.1858.tb02500.xarşiv
  3. MakaleGrant, P. R.; Grant, B. R. (2002). Unpredictable evolution in a 30-year study of Darwin's finches. Science 296, 707–711DOI 10.1126/science.1070315arşiv
  4. MakaleBlount, Z. D.; Borland, C. Z.; Lenski, R. E. (2008). Historical contingency and the evolution of a key innovation in an experimental population of Escherichia coli. PNAS 105(23), 7899–7906DOI 10.1073/pnas.0803151105arşiv
  5. MakaleJenkin, F. (1867). Review of "The Origin of Species". The North British Review 46, 277–318

Literatürde ara

Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:

Bu sayfayı kaynak göster

APA

Athena katkıcıları. (2026). Darwin ve Wallace, doğal seçilim. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/darwin-wallace/

BibTeX
@misc{athena_darwin_wallace,
  title        = {Darwin ve Wallace, doğal seçilim},
  author       = {{Athena katkıcıları}},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/darwin-wallace/}},
  note         = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}

Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi

✎ Düzeltme öner