Fikir / teori / iddiaDallar19672 düğüm

Standart Model

Sheldon Glashow Steven Weinberg Abdus Salam Peter Higgs François Englert

Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem

Herkes için

Bilinen temel parçacıkları (kuarklar, leptonlar) ve kütleçekim dışındaki üç temel etkileşimi açıklayan kuramdır. Bugüne kadarki deneylerin büyük çoğunluğunu çok yüksek hassasiyetle öngörür. Buna karşın kütleçekimini, karanlık maddeyi ve nötrinoların kütlesini içermez.

Uzmanlar için

Model SU(3)_C × SU(2)_L × U(1)_Y ayar grubuna sahip bir kuantum alan kuramıdır. Elektrozayıf simetri Higgs mekanizmasıyla kırılır. Üç kuşak fermiyon, 12 ayar bozonu ve bir skaler Higgs bozonu içerir. Elektronun anormal manyetik momenti kuramla 10⁻¹² düzeyinde uyuşur. Nötrino salınımları, baryon asimetrisi ve karanlık madde modelin ötesinde fizik gerektiren gözlemler olarak kabul edilir.

İddialar

Kütleçekim dışındaki bilinen tüm temel etkileşimler, SU(3)×SU(2)×U(1) ayar kuramıyla açıklanır.^[1][2]

Kanıtlar

Destekleyen

Ölçüm

W ve Z bozonları (1983) ve üst kuark (1995), modelin öngördüğü özelliklerle bulundu.^[2]

Karşı çıkan / sorgulayan

Gözlem

Nötrinoların tür değiştirmesi (salınım), onların kütleli olduğunu gösterir. Orijinal model nötrinoları kütlesiz kabul eder.^[3]

Bağlantılar

Kaynaklar

MakaleWeinberg, S. (1967). A model of leptons. Physical Review Letters 19, 1264–1266DOI 10.1103/PhysRevLett.19.1264 arşiv
MakaleParticle Data Group (Navas, S. et al.) (2024). Review of Particle Physics. Physical Review D 110, 030001DOI 10.1103/PhysRevD.110.030001 arşiv
MakaleFukuda, Y. et al. (Super-Kamiokande Collaboration) (1998). Evidence for oscillation of atmospheric neutrinos. Physical Review Letters 81, 1562–1567DOI 10.1103/PhysRevLett.81.1562 arşiv

Literatürde ara

Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:

Google Scholar ↗Semantic Scholar ↗BASE ↗CORE ↗arXiv ↗DergiPark ↗

Bu sayfayı kaynak göster

APA

Athena katkıcıları. (2026). Standart Model. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/standart-model/

BibTeX

@misc{athena_standart_model,
  title        = {Standart Model},
  author       = {{Athena katkıcıları}},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/standart-model/}},
  note         = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}

Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi

✎ Düzeltme öner