Athena
EN
Gelenek / ekolKökler2 düğüm

Simya

ZosimosCâbir b. HayyânEbû Bekir er-RâzîParacelsusIsaac Newton

Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem

Herkes için

Simya, hem maddeyi (örneğin değersiz metalleri altına) hem de insanı (ruhu arındırıp olgunlaştırarak) dönüştürmeyi amaçlayan kadim bir gelenektir. Mısır, Yunan, Çin, Hint ve İslam dünyasında gelişti. Laboratuvar teknikleri (damıtma, süblimleştirme, kristalleştirme) kimyaya aktarıldı. Simya bugün de hem maddi laboratuvar çalışmaları hem de manevi ve psikolojik bir dönüşüm yolu olarak uygulanmaktadır. Metallerin dönüştürülmesi 20. yüzyılda çekirdek fiziğiyle gerçekleştirildi, ancak simyacıların öngördüğü yöntemlerle değil.

Uzmanlar için

Câbir külliyatındaki cıva-kükürt kuramına göre metaller, farklı oranlarda cıva ve kükürtün birleşmesinden oluşur. Oranlar düzeltilirse metal dönüşebilir. Bu kuram Latin simyasına geçti. Ebû Bekir er-Râzî, simyasal işlemleri ve maddeleri sistematik olarak sınıflandırdı. İbn Sina ise Kitâbü'ş-Şifâ'da türlerin (metallerin) gerçekten dönüştürülebileceğinden şüphe etti. Newman ve Principe'nin çalışmaları, 17. yüzyılda simya ile kimyanın ("chymistry") ayrılmaz olduğunu gösterdi. Jung ise simyayı bireyleşme sürecinin sembolik bir anlatımı olarak yorumladı.

İddialar

Kanıtlar

Destekleyen

Tarihsel belge

Simyacıların geliştirdiği damıtma, süblimleştirme ve asit hazırlama teknikleri kimya laboratuvarına aktarıldı ve bugün de kullanılmaktadır.[1][2]

Deney

Bir elementin başka bir elemente, örneğin bizmut ve kurşunun altına dönüştürülmesi, çekirdek tepkimeleriyle laboratuvarda gerçekleştirilmiştir. Bunun için simyacıların öngördüğünden çok farklı, yüksek enerjili yöntemler kullanılmıştır.[6][7]

Karşı çıkan / sorgulayan

Felsefi / kelami argüman

İbn Sina, sanatçıların metalleri yalnızca görünüşte benzetebileceğini, türlerin özünü dönüştüremeyeceğini savundu.[3]

Deney

Kimyasal tepkimelerle elementlerin dönüştürülemediği, Lavoisier'den bu yana yapılan deneylerle gösterildi. Dönüşüm, kimyasal değil, çekirdek düzeyinde bir süreçtir.[8]

Bağlantılar

Üst dal

Ezoterik gelenekler

Alt dallar

Câbir b. Hayyân ve Câbir külliyatıNewton'un simya çalışmaları

Etkiledikleri

Boyle ve "Şüpheci Kimyager"

Bağlantılı

KimyaÇekirdek dönüşümü ile altın elde etmekKimyâ-yı Saâdet (Mutluluğun Simyası)Hermetizm

Ağaçta göster →

Kaynaklar

  1. KitapPrincipe, L. M. (2013). The Secrets of Alchemy. University of Chicago Press
  2. KitapNewman, W. R.; Principe, L. M. (2002). Alchemy Tried in the Fire: Starkey, Boyle, and the Fate of Helmontian Chymistry. University of Chicago Press
  3. AnsiklopediSimya. TDV İslâm Ansiklopedisiislamansiklopedisi.org.trarşiv
  4. KitapJung, C. G. (1944). Psychologie und Alchemie. Rascher, Zürich
  5. KitapGazzâlî / al-Ghazālī; Field, C. (trans.) (1910). The Alchemy of Happiness. John Murray, London
  6. MakaleAleklett, K.; Morrissey, D. J.; Loveland, W.; McGaughey, P. L.; Seaborg, G. T. (1981). Energy dependence of 209Bi fragmentation in relativistic nuclear collisions. Physical Review C 23, 1044–1046DOI 10.1103/PhysRevC.23.1044arşiv
  7. MakaleALICE Collaboration (2025). Proton emission in ultraperipheral Pb–Pb collisions at √sNN = 5.02 TeV. Physical Review C 111, 054906DOI 10.1103/PhysRevC.111.054906arşiv
  8. KitapLavoisier, A.-L. (1789). Traité élémentaire de chimie. Cuchet, Paris

Literatürde ara

Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:

Google Scholar ↗Semantic Scholar ↗BASE ↗CORE ↗JSTOR ↗DergiPark ↗

Bu sayfayı kaynak göster

APA

Athena katkıcıları. (2026). Simya. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/simya/

BibTeX
@misc{athena_simya,
  title        = {Simya},
  author       = {{Athena katkıcıları}},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/simya/}},
  note         = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}

Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi

✎ Düzeltme öner