Popper ve yanlışlanabilirlik
Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem
Herkes için
Popper'a göre bilimsel bir kuram hiçbir zaman kesin olarak doğrulanamaz, ancak yanlışlanabilir. Bir kuramı bilimsel yapan, hangi gözlemin onu çürüteceğini önceden söylemesidir. Einstein'ın göreliliğini bu ölçüte uyan, Freud'un psikanalizini ve Marx'ın tarih kuramını ise uymayan örnekler olarak gösterdi.
Uzmanlar için
Logik der Forschung (1934; İngilizce 1959), tümevarımcılığı reddedip deneme-yanılmaya dayalı bir "sanılar ve çürütmeler" yöntemi önerir. Eleştirmenler, gerçek bilim tarihinde kuramların aykırı gözlemler karşısında hemen terk edilmediğini gösterdi (Kuhn, Lakatos). Duhem–Quine sorunu nedeniyle tek bir gözlem bir kuramı mantıksal olarak yanlışlamaya yetmeyebilir.
İddialar
- Bir kuram, onu yanlışlayabilecek gözlemleri belirttiği ölçüde bilimseldir.[1]
Görüşler
- Imre Lakatos
- Bilim tek tek kuramlarla değil, "araştırma programları" ile ilerler. Programın çekirdeği aykırılıklara karşı yardımcı hipotezlerle korunur.[2]
Bağlantılar
Kaynaklar
- Kitap (1959). The Logic of Scientific Discovery. Hutchinson, London (Logik der Forschung, 1934)
- Kitap (1970). Falsification and the methodology of scientific research programmes. Lakatos, I.; Musgrave, A. (eds.), Criticism and the Growth of Knowledge, Cambridge University Press, 91–196
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Popper ve yanlışlanabilirlik. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/popper/
@misc{athena_popper,
title = {Popper ve yanlışlanabilirlik},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/popper/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi