Nesnel çöküş kuramları (GRW, Diósi–Penrose)
Giancarlo GhirardiAlberto RiminiTullio WeberLajos DiósiRoger Penrose
Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem
Herkes için
Bu kuramlara göre dalga fonksiyonu, gözlemciden bağımsız, fiziksel bir süreçle kendiliğinden çöker. Tek bir parçacık için bu çöküş çok nadirdir, ama çok sayıda parçacıktan oluşan büyük nesnelerde neredeyse anında gerçekleşir. Böylece gündelik nesnelerin neden hep tek bir yerde bulunduğu açıklanır. Diğer yorumlardan farklı olarak standart kuantum mekaniğinden küçük sapmalar öngördükleri için deneyle sınanabilirler.
Uzmanlar için
GRW modeli (1986) her parçacığa yaklaşık 10¹⁶ saniyede bir, yaklaşık 10⁻⁷ metre genişliğinde bir konum çöküşü atar. Diósi ve Penrose, çöküşü kütleçekimine bağlayan modeller önerdi. Çöküş süreci, yüklü parçacıklarda kendiliğinden zayıf bir ışımaya yol açmalıdır. Gran Sasso yeraltı laboratuvarında yapılan bir deney bu ışımayı bulamadı ve Diósi–Penrose modelinin en basit, parametresiz sürümünü dışladı.
İddialar
Kanıtlar
Destekleyen
—
Karşı çıkan / sorgulayan
Germanyum dedektörle yeraltında yapılan ölçümde, kütleçekime bağlı çöküşün öngördüğü kendiliğinden ışıma görülmedi. Bu, modelin en basit sürümünü dışladı.[2]
Bağlantılar
Kaynaklar
- Makale (1986). Unified dynamics for microscopic and macroscopic systems. Physical Review D 34, 470–491DOI 10.1103/PhysRevD.34.470arşiv
- Makale (2021). Underground test of gravity-related wave function collapse. Nature Physics 17, 74–78DOI 10.1038/s41567-020-1008-4arşiv
- AnsiklopediCollapse Theories. Stanford Encyclopedia of Philosophyplato.stanford.eduarşiv
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Nesnel çöküş kuramları (GRW, Diósi–Penrose). Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/nesnel-cokus/
@misc{athena_nesnel_cokus,
title = {Nesnel çöküş kuramları (GRW, Diósi–Penrose)},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/nesnel-cokus/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 28 Eylül 2026 · Son değişiklik: 28 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi