Kuantum mekaniği
Max PlanckNiels BohrWerner HeisenbergErwin SchrödingerPaul DiracMax Born
Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem
Herkes için
Atom ve atomaltı dünyada enerji paketler (kuantum) hâlinde alınıp verilir ve ölçüm sonuçları yalnızca olasılıklarla öngörülebilir. Kuram yarı iletkenlerden lazerlere kadar modern teknolojinin temelidir. Ölçümün ve "dalga fonksiyonunun" gerçekte ne anlama geldiği konusunda ise fizikçiler hâlâ farklı yorumlara sahiptir.
Uzmanlar için
Planck (1900) kara cisim ışımasını E = hν varsayımıyla açıkladı. Heisenberg'in matris mekaniği (1925) ve Schrödinger'in dalga mekaniği (1926) eşdeğer çıktı. Born kuralı |ψ|²'yi olasılık yoğunluğu olarak yorumlar. Kopenhag, çok dünyalı (Everett), de Broglie–Bohm pilot dalga ve nesnel çöküş (GRW) yorumları aynı deneysel tahminlerin çoğunu verir. Bell eşitsizliklerinin ihlali yerel gizli değişken kuramlarını dışlar. Boşluksuz testler 2015'te yapılmıştır.
İddialar
Kanıtlar
Destekleyen
1,3 km ayrılmış elektron spinleriyle yapılan boşluksuz Bell testi, yerel gerçekçiliğin öngördüğü sınırın ihlal edildiğini gösterdi.[3]
Aspect ve ekibinin 1982'deki deneyi, ölçüm ayarlarını foton uçuştayken değiştirerek Bell eşitsizliğinin ihlalini gösterdi.[2]
Karşı çıkan / sorgulayan
—
Görüşler
- Kopenhag yorumu
- Dalga fonksiyonu ölçüm sonuçlarına dair bilgimizi temsil eder. Ölçüm, klasik bir aygıtla yapılan ve olasılıklı sonuç veren bir süreçtir.[6]
- Çok dünyalı yorum (Everett)
- Dalga fonksiyonu hiç çökmez. Her ölçümde evren, her olası sonucun gerçekleştiği dallara ayrılır.[4]
- Pilot dalga yorumu (de Broglie–Bohm)
- Parçacıkların her zaman belirli konumları vardır. Bu konumlar yerel olmayan bir dalga tarafından yönlendirilir.[5]
Açık sorular
- Ölçüm problemi, yani dalga fonksiyonunun neden tek bir sonuç verdiği, yorumlar arasında tartışmalıdır.
Bağlantılar
Kaynaklar
- Makale (1964). On the Einstein Podolsky Rosen paradox. Physics Physique Fizika 1(3), 195–200DOI 10.1103/PhysicsPhysiqueFizika.1.195arşiv
- Makale (1982). Experimental test of Bell's inequalities using time-varying analyzers. Physical Review Letters 49, 1804–1807DOI 10.1103/PhysRevLett.49.1804arşiv
- Makale (2015). Loophole-free Bell inequality violation using electron spins separated by 1.3 kilometres. Nature 526, 682–686DOI 10.1038/nature15759arşiv
- Makale (1957). "Relative state" formulation of quantum mechanics. Reviews of Modern Physics 29, 454–462DOI 10.1103/RevModPhys.29.454arşiv
- Makale (1952). A suggested interpretation of the quantum theory in terms of "hidden" variables. I. Physical Review 85, 166–179DOI 10.1103/PhysRev.85.166arşiv
- AnsiklopediCopenhagen Interpretation of Quantum Mechanics. Stanford Encyclopedia of Philosophyplato.stanford.eduarşiv
- Makale (1901). Ueber das Gesetz der Energieverteilung im Normalspectrum. Annalen der Physik 309(3), 553–563DOI 10.1002/andp.19013090310arşiv
- Makale (1926). Quantisierung als Eigenwertproblem. Annalen der Physik 384(4), 361–376DOI 10.1002/andp.19263840404arşiv
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Kuantum mekaniği. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/kuantum-mekanigi/
@misc{athena_kuantum_mekanigi,
title = {Kuantum mekaniği},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/kuantum-mekanigi/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi