Lamarck ve kazanılmış özelliklerin kalıtımı
Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem
Herkes için
Lamarck, canlıların zamanla daha karmaşık hâle geldiğini ve bir organın kullanımıyla gelişip kullanılmamasıyla körelmesinin yavrulara aktarıldığını savundu. Bu görüş 20. yüzyılda büyük ölçüde terk edildi. Epigenetik kalıtım üzerine yapılan son çalışmalar ise bazı araştırmacıların Lamarck'ı yeniden tartışmasına yol açtı.
Uzmanlar için
Philosophie zoologique (1809) iki ilke önerir: karmaşıklığa doğru içsel bir eğilim ve çevreye bağlı kullanım/kullanmama ile kazanılan özelliklerin kalıtımı. Weismann'ın germ plazması kuramı (1892) somatik değişikliklerin eşey hücrelerine geçemeyeceğini savundu. Luria–Delbrück deneyi (1943) bakteri mutasyonlarının seçilimden önce ve rastgele oluştuğunu gösterdi. DNA metilasyonu, küçük RNA'lar ve kromatin durumlarıyla birkaç kuşak süren aktarım bitkilerde ve bazı hayvanlarda belgelenmiştir. Bunun memelilerdeki kapsamı tartışmalıdır.
İddialar
- Bir canlının yaşamı boyunca kazandığı özellikler yavrularına aktarılabilir.[1]
Kanıtlar
Destekleyen
Çevresel etkilerle oluşan bazı epigenetik işaretlerin birden fazla kuşak boyunca aktarıldığı çeşitli canlılarda belgelendi.[3]
Karşı çıkan / sorgulayan
Bakterilerde virüse direnç mutasyonlarının, virüsle karşılaşmadan önce rastgele oluştuğu istatistiksel olarak gösterildi.[2]
Bağlantılar
Bağlantılı
Bu konu şu yolculuklarda geçer
Kaynaklar
- Kitap (1809). Philosophie zoologique. Dentu, Paris
- Makale (1943). Mutations of bacteria from virus sensitivity to virus resistance. Genetics 28(6), 491–511DOI 10.1093/genetics/28.6.491arşiv
- Makale (2009). Transgenerational epigenetic inheritance: prevalence, mechanisms, and implications for the study of heredity and evolution. The Quarterly Review of Biology 84(2), 131–176DOI 10.1086/598822arşiv
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Lamarck ve kazanılmış özelliklerin kalıtımı. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/lamarck/
@misc{athena_lamarck,
title = {Lamarck ve kazanılmış özelliklerin kalıtımı},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/lamarck/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi