Fikir / teori / iddiaDallar2015

Genişletilmiş evrimsel sentez

Kevin LalandTobias UllerMarcus FeldmanEva JablonkaGerd Müller

Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem

Herkes için

Bir grup biyolog, gelişim süreçlerinin, çevreye bağlı biçim değişikliklerinin, epigenetik kalıtımın ve canlıların kendi çevrelerini değiştirmesinin (niş inşası) evrimin yönünü belirlemede sanıldığından daha etkili olduğunu savunur. Bu nedenle mevcut kuramın genişletilmesi gerektiğini düşünürler. Diğer biyologlar ise bu olguların mevcut kuram içinde zaten açıklandığını savunur.

Uzmanlar için

Laland ve arkadaşları (2015) dört başlık önerir: gelişimsel yanlılık, fenotipik esneklik, kalıtımın genişletilmiş kavramı ve niş inşası. Temel iddia, nedenselliğin genden fenotipe tek yönlü değil, karşılıklı olmasıdır. Wray, Hoekstra ve arkadaşları ise bu süreçlerin var olduğunu kabul eder. Ancak bunların kuramın temel yapısında bir değişiklik gerektirmediğini, popülasyon genetiği ile evo-devo içinde zaten incelendiğini savunur.

İddialar

Görüşler

Genişletilmiş sentez savunucuları
Kuram yeniden düşünülmeli. Standart görüş, geni nedenselliğin merkezine koyarak önemli süreçleri gözden kaçırıyor.[2][1]
Standart kuramı savunan biyologlar
Kuramın yeniden düşünülmesine gerek yok. Sözü edilen süreçler zaten kuramın içindedir ve iyi araştırılmaktadır.[2]

Bağlantılar

Kaynaklar

  1. MakaleLaland, K. N. et al. (2015). The extended evolutionary synthesis: its structure, assumptions and predictions. Proceedings of the Royal Society B 282, 20151019DOI 10.1098/rspb.2015.1019arşiv
  2. MakaleLaland, K. et al.; Wray, G. A. et al. (2014). Does evolutionary theory need a rethink?. Nature 514, 161–164DOI 10.1038/514161aarşiv

Literatürde ara

Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:

Bu sayfayı kaynak göster

APA

Athena katkıcıları. (2026). Genişletilmiş evrimsel sentez. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/genisletilmis-sentez/

BibTeX
@misc{athena_genisletilmis_sentez,
  title        = {Genişletilmiş evrimsel sentez},
  author       = {{Athena katkıcıları}},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/genisletilmis-sentez/}},
  note         = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}

Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 28 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi

✎ Düzeltme öner