Genişletilmiş evrimsel sentez
Kevin LalandTobias UllerMarcus FeldmanEva JablonkaGerd Müller
Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem
Herkes için
Bir grup biyolog, gelişim süreçlerinin, çevreye bağlı biçim değişikliklerinin, epigenetik kalıtımın ve canlıların kendi çevrelerini değiştirmesinin (niş inşası) evrimin yönünü belirlemede sanıldığından daha etkili olduğunu savunur. Bu nedenle mevcut kuramın genişletilmesi gerektiğini düşünürler. Diğer biyologlar ise bu olguların mevcut kuram içinde zaten açıklandığını savunur.
Uzmanlar için
Laland ve arkadaşları (2015) dört başlık önerir: gelişimsel yanlılık, fenotipik esneklik, kalıtımın genişletilmiş kavramı ve niş inşası. Temel iddia, nedenselliğin genden fenotipe tek yönlü değil, karşılıklı olmasıdır. Wray, Hoekstra ve arkadaşları ise bu süreçlerin var olduğunu kabul eder. Ancak bunların kuramın temel yapısında bir değişiklik gerektirmediğini, popülasyon genetiği ile evo-devo içinde zaten incelendiğini savunur.
İddialar
- Gelişim, esneklik, genetik olmayan kalıtım ve niş inşası, evrimin yönünü belirleyen nedenler arasında yer alır.[1]
Görüşler
- Genişletilmiş sentez savunucuları
- Kuram yeniden düşünülmeli. Standart görüş, geni nedenselliğin merkezine koyarak önemli süreçleri gözden kaçırıyor.[2][1]
- Standart kuramı savunan biyologlar
- Kuramın yeniden düşünülmesine gerek yok. Sözü edilen süreçler zaten kuramın içindedir ve iyi araştırılmaktadır.[2]
Bağlantılar
Üzerine kurulduğu
Bu konu şu yolculuklarda geçer
Kaynaklar
- Makale (2015). The extended evolutionary synthesis: its structure, assumptions and predictions. Proceedings of the Royal Society B 282, 20151019DOI 10.1098/rspb.2015.1019arşiv
- Makale (2014). Does evolutionary theory need a rethink?. Nature 514, 161–164DOI 10.1038/514161aarşiv
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Genişletilmiş evrimsel sentez. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/genisletilmis-sentez/
@misc{athena_genisletilmis_sentez,
title = {Genişletilmiş evrimsel sentez},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/genisletilmis-sentez/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 28 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi