Kütleçekim dalgalarının doğrudan gözlenmesi
LIGO Scientific CollaborationVirgo Collaboration
Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem
Herkes için
Genel göreliliğe göre çarpışan kara delikler uzay-zamanda dalgalanmalar yaratır. LIGO dedektörleri 14 Eylül 2015'te, 1,3 milyar ışık yılı uzaktaki iki kara deliğin birleşmesinden gelen böyle bir sinyali kaydetti. Sonuç Şubat 2016'da duyuruldu. O zamandan beri yüzlerce benzer olay gözlendi.
Uzmanlar için
GW150914 sinyali, 4 km kollu iki lazer girişimölçerinde yaklaşık 10⁻²¹ gerinim genliğiyle ve 7 ms arayla kaydedildi. Sinyal, yaklaşık 36 ve 29 güneş kütleli kara deliklerin birleşmesine ait sayısal görelilik dalga biçimiyle eşleşti. Tespitin anlamlılığı 5,1σ'nın üzerindedir. 2017'deki GW170817 nötron yıldızı birleşmesi elektromanyetik karşılıklarıyla birlikte gözlendi. Bu gözlem kütleçekim dalgalarının hızının ışık hızına eşit olduğunu yaklaşık 10⁻¹⁵ hassasiyetle gösterdi.
İddialar
- Kütleçekim dalgaları vardır ve genel göreliliğin öngördüğü biçimdedir.[1]
Kanıtlar
Destekleyen
Birbirinden 3000 km uzaktaki iki dedektör, aynı dalga biçimini ışık yolculuk süresiyle uyumlu bir gecikmeyle kaydetti.[1]
Karşı çıkan / sorgulayan
Bağımsız bir grup, iki dedektörün gürültüsünde beklenmeyen korelasyonlar bulunduğunu ileri sürdü. LIGO ekibi ve başka analizler bu korelasyonların sonucu etkilemediğini savundu.[2]
Bağlantılar
Kaynaklar
- Makale (2016). Observation of gravitational waves from a binary black hole merger. Physical Review Letters 116, 061102DOI 10.1103/PhysRevLett.116.061102arşiv
- Makale (2017). On the time lags of the LIGO signals. Journal of Cosmology and Astroparticle Physics 2017(08), 013DOI 10.1088/1475-7516/2017/08/013arşiv
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Kütleçekim dalgalarının doğrudan gözlenmesi. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/kutlecekim-dalgalari/
@misc{athena_kutlecekim_dalgalari,
title = {Kütleçekim dalgalarının doğrudan gözlenmesi},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/kutlecekim-dalgalari/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 28 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi