Gelenek / ekolKökler1624

İmâm-ı Rabbânî ve vahdet-i şühûd

Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem

Herkes için

Hindistan'da yaşayan Ahmed Sirhindî (1564–1624), "İmâm-ı Rabbânî" ve "müceddid-i elf-i sânî" (ikinci bin yılın yenileyicisi) unvanlarıyla anılır. Nakşibendîliğin Müceddidiyye kolunu kurdu. İbn Arabî'ye nispet edilen vahdet-i vücûd (varlığın birliği) anlayışına karşı vahdet-i şühûd (görünüşün birliği) görüşünü geliştirdi. Mektûbât adlı mektupları Osmanlı dünyasında da geniş bir etki yarattı.

Uzmanlar için

İmâm-ı Rabbânî'ye göre sufinin yaşadığı birlik tecrübesi, varlığın gerçekten tek olduğunu değil, salikin gözünde Allah'tan başkasının görünmez olduğunu gösterir. Varlık düzeyinde Yaratıcı ile yaratılmış arasındaki ayrım sürer. Bu nedenle vahdet-i vücûd daha ileri bir makamda aşılması gereken bir aşamadır. Şeriata bağlılığı ve Babür sarayındaki dinî politikalara yönelik eleştirileri de öğretisinin parçasıydı.

İddialar

Sufinin yaşadığı birlik bir görüş (şühûd) birliğidir. Varlıkta Yaratıcı ile yaratılmışlar arasındaki ayrım ortadan kalkmaz.^[1][2]

Görüşler

Vahdet-i vücûd savunucuları: Gerçek varlık yalnızca Allah'a aittir. Âlem O'nun isim ve sıfatlarının tecellisidir ve birlik tecrübesi bu gerçeği yansıtır.^[1]
Şah Veliyyullah Dehlevî: Vahdet-i vücûd ile vahdet-i şühûd arasındaki fark büyük ölçüde ifade farkıdır. İki görüş uzlaştırılabilir.^[2]

Bağlantılar

Üst dal

Tasavvuf

Eleştirdiği / karşı çıktığı

İbn Arabî ve vahdet-i vücûd

Ağaçta göster →

Kaynaklar

Ansiklopediİmâm-ı Rabbânî. TDV İslâm Ansiklopedisiislamansiklopedisi.org.tr arşiv
KitapFriedmann, Y. (1971). Shaykh Aḥmad Sirhindī: An Outline of His Thought and a Study of His Image in the Eyes of Posterity. McGill-Queen's University Press, Montreal

Literatürde ara

Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:

Google Scholar ↗Semantic Scholar ↗BASE ↗CORE ↗PhilPapers ↗JSTOR ↗DergiPark ↗

Bu sayfayı kaynak göster

APA

Athena katkıcıları. (2026). İmâm-ı Rabbânî ve vahdet-i şühûd. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/imam-rabbani/

BibTeX

@misc{athena_imam_rabbani,
  title        = {İmâm-ı Rabbânî ve vahdet-i şühûd},
  author       = {{Athena katkıcıları}},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/imam-rabbani/}},
  note         = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}

Eklendi: 28 Eylül 2026 · Son değişiklik: 28 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi

✎ Düzeltme öner