Metin / eserDallar1377

İbn Haldun'un Mukaddime'si

Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem

Herkes için

İbn Haldun, tarihi yalnızca olayların sıralanması olarak değil, toplumların doğuşunu, yükselişini ve çöküşünü açıklayan nedenlerle birlikte inceledi. Toplumu bir arada tutan dayanışma duygusuna "asabiyet" adını verdi. Devletlerin yaklaşık üç kuşakta yükselip çöktüğünü savundu. Bazı yazarlar onu sosyolojinin ve iktisadın öncüsü sayar. Bazıları ise bu değerlendirmenin onu modern kavramlarla yeniden okumak olduğunu düşünür.

Uzmanlar için

Mukaddime, haber (tarihsel rivayet) eleştirisi için bir yöntem önerir. Bir haberin doğruluğu, anlatılan olayın "umran"ın (toplumsal hayatın) doğasına uygun olup olmadığıyla sınanmalıdır. Eserde göçebe ve yerleşik toplumlar karşılaştırılır. İşbölümü, emek değeri ve vergi oranlarının artmasının vergi gelirini azalttığı gözlemi gibi iktisadi fikirler de tartışılır. Bu son gözlem sonradan "Laffer eğrisi" ile karşılaştırılmıştır.

İddialar

Tarihsel rivayetlerin doğruluğu, toplumsal hayatın doğasına ilişkin bilgiyle sınanmalıdır.^[1]
Hanedanlar asabiyet ile kurulur ve yaklaşık üç kuşak içinde zayıflayıp çöker.^[1]

Görüşler

Öncü olarak görenler: İbn Haldun, toplumsal olguları nedensel yasalarla açıklamaya çalışan ilk sistemli düşünürlerden biridir.^[2]
Bağlamsal okumayı savunanlar: Onu "sosyolojinin kurucusu" saymak, eserini kendi döneminin İslam düşüncesi bağlamından koparır.^[3]

Bağlantılar

Üst dal

Toplum, tarih ve ekonomi

Bağlantılı

İslam düşüncesinde canlıların kökeni üzerine görüşler Adam Smith ve Milletlerin Zenginliği Marx ve Kapital

Ağaçta göster →

Kaynaklar

Kitapİbn Haldun / Ibn Khaldūn; Rosenthal, F. (trans.) (1958). The Muqaddimah: An Introduction to History. Princeton University Press (Bollingen Series XLIII)
Ansiklopediİbn Haldûn. TDV İslâm Ansiklopedisiislamansiklopedisi.org.tr arşiv
KitapIrwin, R. (2018). Ibn Khaldun: An Intellectual Biography. Princeton University Press

Literatürde ara

Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:

Google Scholar ↗Semantic Scholar ↗BASE ↗CORE ↗JSTOR ↗DergiPark ↗

Bu sayfayı kaynak göster

APA

Athena katkıcıları. (2026). İbn Haldun'un Mukaddime'si. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/ibn-haldun/

BibTeX

@misc{athena_ibn_haldun,
  title        = {İbn Haldun'un Mukaddime'si},
  author       = {{Athena katkıcıları}},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/ibn-haldun/}},
  note         = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}

Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi

✎ Düzeltme öner