Athena
EN
Fikir / teori / iddiaDallar1808

Atom kuramı

John DaltonAlbert EinsteinJean Perrin

Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem

Herkes için

Dalton, her elementin kendine özgü ağırlıktaki bölünmez atomlardan oluştuğunu ve bileşiklerin atomların basit oranlarla birleşmesiyle oluştuğunu savundu. Pek çok bilim insanı 20. yüzyılın başına kadar atomları yalnızca yararlı bir hesap aracı olarak gördü. Einstein'ın 1905'teki Brown hareketi açıklaması ve Perrin'in 1908–1909'daki ölçümleri bu tartışmada belirleyici oldu. Atom fikrinin eski Yunan'da ve İslam kelamında da farklı biçimleri vardır.

Uzmanlar için

Katlı oranlar yasası (ör. CO ve CO₂'de karbonla birleşen oksijen kütlelerinin 1:2 oranı), Dalton kuramının temel desteğiydi. Ostwald ve Mach gibi "enerjetikçiler" gözlenemeyen varlıkları reddetti. Einstein, Brown hareketindeki ortalama karesel yer değiştirmeyi Avogadro sayısına bağladı. Perrin bu sayıyı bağımsız yöntemlerle birbiriyle uyumlu biçimde ölçtü. Ostwald 1909'da atomların varlığını kabul etti.

İddialar

Kanıtlar

Destekleyen

Ölçüm

Aynı iki element birden fazla bileşik oluşturduğunda, bunlardan birinin sabit kütlesiyle birleşen diğerinin kütleleri küçük tam sayı oranlarındadır.[1]

Deney

Perrin, Brown hareketi, çökelme dengesi ve difüzyondan Avogadro sayısını birbiriyle uyumlu değerlerle ölçtü.[3][2]

Karşı çıkan / sorgulayan

Kuramsal argüman

19. yüzyılın sonunda bazı fizikçi ve kimyacılar, doğrudan gözlenemeyen atomların varsayılmasını gereksiz ve bilim dışı buldu. Termodinamiğin atom varsaymadan çalışabileceğini savundular.[4]

Bağlantılar

Üst dal

Kimya

Üzerine kurulduğu

Lavoisier ve kütlenin korunumu

Üzerine kurulanlar

Periyodik tablo

Bağlantılı

Kelam atomculuğu (cevher-i ferd)Sokrates öncesi filozoflar ve antik atomculuk

Bu konu şu yolculuklarda geçer

Atomun hikâyesi · durak 4/7

Ağaçta göster →

Kaynaklar

  1. KitapDalton, J. (1808). A New System of Chemical Philosophy, Part I. R. Bickerstaff, Manchester
  2. MakaleEinstein, A. (1905). Über die von der molekularkinetischen Theorie der Wärme geforderte Bewegung von in ruhenden Flüssigkeiten suspendierten Teilchen. Annalen der Physik 322(8), 549–560DOI 10.1002/andp.19053220806arşiv
  3. MakalePerrin, J. (1909). Mouvement brownien et réalité moléculaire. Annales de Chimie et de Physique 18, 5–114
  4. KitapNye, M. J. (1972). Molecular Reality: A Perspective on the Scientific Work of Jean Perrin. Macdonald, London

Literatürde ara

Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:

Google Scholar ↗Semantic Scholar ↗BASE ↗CORE ↗arXiv ↗DergiPark ↗

Bu sayfayı kaynak göster

APA

Athena katkıcıları. (2026). Atom kuramı. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/dalton/

BibTeX
@misc{athena_dalton,
  title        = {Atom kuramı},
  author       = {{Athena katkıcıları}},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/dalton/}},
  note         = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}

Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 28 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi

✎ Düzeltme öner