Termodinamik yasaları
Sadi CarnotJames Prescott JouleRudolf ClausiusWilliam Thomson
Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem
Herkes için
Enerji yoktan var edilemez ve yok edilemez, yalnızca biçim değiştirir (birinci yasa). Isı kendiliğinden soğuktan sıcağa akmaz ve hiçbir makine ısının tamamını işe çeviremez (ikinci yasa). Bu yasalar buhar makinesinden buzdolabına kadar tüm makinelerin sınırlarını belirler.
Uzmanlar için
Carnot (1824) ideal bir ısı makinesinin veriminin yalnızca sıcaklıklara bağlı olduğunu gösterdi (η = 1 − T_c/T_h). Joule'un kürek çarkı deneyleri ısının mekanik eşdeğerini ölçtü. Clausius (1850, 1865) birinci ve ikinci yasayı biçimlendirip entropi kavramını tanımladı. Boltzmann ikinci yasaya istatistiksel bir yorum getirdi (S = k log W). Buna göre yasa kesin değil, aşırı yüksek olasılıklı bir davranıştır. Küçük sistemlerde entropinin geçici olarak azaldığı dalgalanmalar deneyle gözlenmiştir.
İddialar
- Kapalı bir sistemde enerji korunur. Yalıtılmış bir sistemin entropisi azalmaz.[1]
Kanıtlar
Destekleyen
Joule, düşen ağırlıkların çevirdiği bir kürek çarkının suyu ısıttığını ve harcanan iş ile üretilen ısının sabit bir oranda olduğunu ölçtü.[2]
Karşı çıkan / sorgulayan
Mikroskobik sistemlerde kısa süreler boyunca entropinin azaldığı ve ikinci yasanın "ihlal edildiği" durumlar ölçüldü. Bu, dalgalanma teoreminin istatistiksel tahminleriyle uyumludur.[3]
Bağlantılar
Üst dal
EnerjiEtkilendiği
Kaynaklar
- Makale (1850). Ueber die bewegende Kraft der Wärme und die Gesetze, welche sich daraus für die Wärmelehre selbst ableiten lassen. Annalen der Physik 155(3), 368–397DOI 10.1002/andp.18501550306arşiv
- Makale (1850). On the mechanical equivalent of heat. Philosophical Transactions of the Royal Society of London 140, 61–82DOI 10.1098/rstl.1850.0004arşiv
- Makale (2002). Experimental demonstration of violations of the second law of thermodynamics for small systems and short time scales. Physical Review Letters 89, 050601DOI 10.1103/PhysRevLett.89.050601arşiv
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Termodinamik yasaları. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/termodinamik/
@misc{athena_termodinamik,
title = {Termodinamik yasaları},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/termodinamik/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 28 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi