Plasebo etkisi
Henry BeecherAsbjørn HróbjartssonTed Kaptchuk
Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem
Herkes için
Etken madde içermeyen bir hap ya da sahte bir tedavi, bazı hastalarda belirtilerin azalmasıyla ilişkili olabilir. Buna plasebo etkisi denir. Bu etki, yeni tedavilerin plaseboyla karşılaştırılarak sınanmasının temel nedenidir. Plasebonun ne kadar güçlü olduğu tartışmalıdır. Bir kısmı hastalığın kendiliğinden geçmesi ve ölçüm yanlılıklarıyla açıklanabilir.
Uzmanlar için
Beecher (1955), çeşitli çalışmalarda hastaların yaklaşık %35'inin plaseboya yanıt verdiğini bildirdi. Bu analiz, kendiliğinden iyileşme ve ortalamaya dönüşü ayırt etmediği için eleştirildi. Hróbjartsson ve Gøtzsche (2001), plasebo ile hiç tedavi almamayı karşılaştıran çalışmaları inceledi. Nesnel sonuçlarda anlamlı bir etki bulmadılar. Ağrı gibi öznel sonuçlarda ise küçük bir etki buldular. Kaptchuk ve arkadaşları (2010), hastalara plasebo verildiğinin açıkça söylendiği durumda bile irritabl bağırsak sendromunda belirtilerin iyileştiğini bildirdi.
İddialar
- Etkisiz bir tedavi, hastanın beklentisi aracılığıyla gerçek ve ölçülebilir iyileşmeye yol açabilir.[1]
Kanıtlar
Destekleyen
Plasebo aldığını bilen irritabl bağırsak sendromlu hastalarda, tedavi almayan gruba göre belirtiler anlamlı biçimde azaldı.[3]
Karşı çıkan / sorgulayan
Plaseboyu hiç tedavi almamakla karşılaştıran 114 çalışmanın analizinde, nesnel ve ikili sonuçlarda plasebonun anlamlı bir etkisi bulunmadı.[2]
Bağlantılar
Kaynaklar
- Makale (1955). The powerful placebo. JAMA 159(17), 1602–1606DOI 10.1001/jama.1955.02960340022006arşiv
- Makale (2001). Is the placebo powerless? An analysis of clinical trials comparing placebo with no treatment. New England Journal of Medicine 344, 1594–1602DOI 10.1056/NEJM200105243442106arşiv
- Makale (2010). Placebos without deception: a randomized controlled trial in irritable bowel syndrome. PLoS ONE 5(12), e15591DOI 10.1371/journal.pone.0015591arşiv
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Plasebo etkisi. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/plasebo/
@misc{athena_plasebo,
title = {Plasebo etkisi},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/plasebo/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi