Olay / yayın / deneyDallarEkim 2025

Metal-organik kafesler (Nobel 2025)

Susumu KitagawaRichard RobsonOmar M. Yaghi

Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem

Herkes için

Metal-organik kafesler (MOF), metal iyonlarının organik moleküllerle bağlanarak oluşturduğu, içinde çok büyük boş hacimler bulunan kristallerdir. Bir gramlık MOF'un iç yüzey alanı bir futbol sahasına yaklaşabilir. Havadan su ve karbondioksit toplamak gibi uygulamalar için geliştirilmektedir. 2025 Nobel Kimya Ödülü'ne konu oldular.

Uzmanlar için

Robson (1989) bakır iyonları ve dört dişli nitrillerle elmas benzeri bir koordinasyon ağı kurdu. Kitagawa, gaz soğurup salabilen esnek gözenekli çerçeveler geliştirdi. Yaghi'nin MOF-5'i (1999), çözücü uzaklaştırıldıktan sonra da kararlılığını koruyan ve yaklaşık 2900 m²/g yüzey alanına sahip bir yapıydı. "Retiküler kimya", bağlayıcı ve düğüm geometrisinden hareketle önceden tasarlanmış ağ yapılarının sentezini ifade eder.

İddialar

Kanıtlar

Destekleyen

Deney

MOF-5, çözücü uzaklaştırılıp 300 °C'ye ısıtıldığında da yapısını koruyarak kalıcı gözeneklilik gösterdi.[2]

Deney

Bakır ve tetranitril bağlayıcıyla elmas benzeri, geniş boşluklu bir üç boyutlu ağ kristallendi.[1]

Karşı çıkan / sorgulayan

—

Bağlantılar

Kaynaklar

  1. MakaleHoskins, B. F.; Robson, R. (1989). Infinite polymeric frameworks consisting of three dimensionally linked rod-like segments. Journal of the American Chemical Society 111, 5962–5964DOI 10.1021/ja00197a079arşiv
  2. MakaleLi, H.; Eddaoudi, M.; O'Keeffe, M.; Yaghi, O. M. (1999). Design and synthesis of an exceptionally stable and highly porous metal-organic framework. Nature 402, 276–279DOI 10.1038/46248arşiv
  3. Web (2025). The Nobel Prize in Chemistry 2025 (press release). NobelPrize.orgnobelprize.orgarşiv

Literatürde ara

Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:

Bu sayfayı kaynak göster

APA

Athena katkıcıları. (2026). Metal-organik kafesler (Nobel 2025). Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/mof/

BibTeX
@misc{athena_mof,
  title        = {Metal-organik kafesler (Nobel 2025)},
  author       = {{Athena katkıcıları}},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/mof/}},
  note         = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}

Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi

✎ Düzeltme öner