Kıtaların kayması ve levha tektoniği
Alfred WegenerHarry HessFred VineDrummond MatthewsLawrence Morley
Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem
Herkes için
Wegener 1915'te kıtaların bir zamanlar birleşik olduğunu ve yavaşça birbirinden uzaklaştığını öne sürdü. Kıtaları hareket ettirecek bir mekanizma gösteremediği için görüşü yaklaşık 40 yıl büyük ölçüde reddedildi. 1960'larda deniz tabanındaki manyetik şeritlerin keşfiyle levha tektoniği kuramı kabul görmeye başladı. Türkiye'deki depremler de bu kuramla açıklanır.
Uzmanlar için
Wegener'in kanıtları kıyı şekillerinin uyumu, okyanusun iki yakasındaki fosil ve kayaç benzerlikleri ve buzul izleriydi. Vine–Matthews–Morley hipotezi, okyanus ortası sırtlarının iki yanında simetrik manyetik anomali şeritlerinin deniz tabanı yayılması ve jeomanyetik terslenmelerle oluştuğunu açıkladı. Türkiye'deki Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu faylarında deprem oluşur. Bunun nedeni Anadolu levhasının batıya doğru kaçışı ve bu faylar boyunca oluşan doğrultu atımlı harekettir.
İddialar
Kanıtlar
Destekleyen
Okyanus ortası sırtlarının iki yanında birbirinin ayna görüntüsü olan manyetik şeritler ölçüldü.[2]
GPS ölçümleri, levhaların yılda birkaç santimetre hızla hareket ettiğini doğrudan göstermektedir.[3]
Karşı çıkan / sorgulayan
1920'lerde jeofizikçiler, katı kıtaların okyanus kabuğunu yararak hareket edemeyeceğini ve Wegener'in önerdiği kuvvetlerin çok zayıf olduğunu savundu.[4]
Bağlantılar
Üst dal
Yer bilimleriKaynaklar
- Kitap (1915). Die Entstehung der Kontinente und Ozeane. Vieweg, Braunschweig
- Makale (1963). Magnetic anomalies over oceanic ridges. Nature 199, 947–949DOI 10.1038/199947a0arşiv
- Makale (2006). GPS constraints on continental deformation in the Africa-Arabia-Eurasia continental collision zone and implications for the dynamics of plate interactions. Journal of Geophysical Research 111, B05411DOI 10.1029/2005JB004051arşiv
- Kitap (1999). The Rejection of Continental Drift: Theory and Method in American Earth Science. Oxford University Press
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Kıtaların kayması ve levha tektoniği. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/levha-tektonigi/
@misc{athena_levha_tektonigi,
title = {Kıtaların kayması ve levha tektoniği},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/levha-tektonigi/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi