Flojiston kuramı
Johann Joachim BecherGeorg Ernst StahlJoseph Priestley
Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem
Herkes için
18. yüzyılda yanma, maddeden "flojiston" adlı bir ilkenin çıkması olarak açıklanıyordu. Lavoisier, yanmanın havadaki oksijenle birleşme olduğunu savunan kuramıyla bu açıklamanın yerini aldı. Bazı bilim tarihçileri ise flojiston kuramının kendi döneminde açıklama gücü olduğunu ve çok hızlı terk edildiğini savunur.
Uzmanlar için
Stahl'a göre metallerin kireçlenmesi (kalsinasyon) flojiston kaybıdır ve metal kireci (oksit) kömürle ısıtılınca flojiston geri alınıp metal oluşur. Temel sorun, metallerin kireçlenince ağırlaşmasıdır. Bazı savunucular bunu flojistonun "negatif ağırlığı" ile açıklamaya çalıştı. Priestley ölümüne kadar flojistonu savundu. Hasok Chang, flojiston kavramının elektrokimyasal olayları ve kimyasal potansiyel enerjiyi oksijen kimyasının kaçırdığı biçimde yakaladığını ileri sürer.
İddialar
- Yanabilen maddeler flojiston içerir ve yanma sırasında bu flojiston havaya salınır.[1]
Kanıtlar
Destekleyen
Metal kireçlerinin (oksitlerin) kömürle ısıtılınca metale dönmesi, kömürden metale bir şey aktarıldığı biçiminde açıklanabiliyordu.[2]
Karşı çıkan / sorgulayan
Kapalı kaplarda yapılan tartımlar, metallerin kireçlenirken ağırlaştığını ve havanın bir kısmının tüketildiğini gösterdi.[3]
Görüşler
- Hasok Chang (bilim felsefecisi)
- Flojistonun terk edilmesi erken ve kısmen haksızdı. Kuram, oksijen kuramının açıklayamadığı bazı olayları açıklıyordu.[2]
Bağlantılar
Kaynaklar
- Kitap (1703). Physica subterranea (with Specimen Beccherianum). Leipzig
- Kitap (2012). Is Water H2O? Evidence, Realism and Pluralism. Springer, Boston Studies in the Philosophy of Science 293DOI 10.1007/978-94-007-3932-1arşiv
- Kitap (1789). Traité élémentaire de chimie. Cuchet, Paris
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Flojiston kuramı. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/flojiston/
@misc{athena_flojiston,
title = {Flojiston kuramı},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/flojiston/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 27 Eylül 2026 · Son değişiklik: 27 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi