Ayasofya
Trallesli AnthemiosMiletoslu İsidorosI. Iustinianus
Bu sayfa bir hüküm vermez; iddiaları ve kanıtları kaynaklarıyla sunar. Bilimde hiçbir teori mutlak değildir. Yöntem
Herkes için
Ayasofya, Bizans İmparatoru I. Iustinianus'un emriyle Trallesli Anthemios ve Miletoslu İsidoros tarafından tasarlandı ve 537'de açıldı. Yaklaşık 31 metre çapındaki kubbesi, dört pandantif üzerine oturtulup yarım kubbelerle desteklenerek geniş bir iç mekânın üzerine yerleştirildi. İlk kubbe 558'deki depremden sonra çöktü ve 562'de daha yüksek biçimde yeniden yapıldı. Yapı 1453'te camiye, 1934'te müzeye, 2020'de yeniden camiye dönüştürüldü.
Uzmanlar için
Anthemios ve İsidoros matematik ve mekanik alanında eser vermiş bilginlerdi ve yapı, dönemin geometri bilgisini kullanır. Kubbenin kasnağındaki 40 pencere, kubbeyi ışık üzerinde yüzüyormuş gibi gösterir. Prokopios bu etkiyi kubbenin "gökten asılmış altın bir zincirle" asılı durduğu izlenimi olarak anlatır. Yapı, Osmanlı döneminde Mimar Sinan'ın eklediği payandalar dahil birçok onarım ve güçlendirme geçirdi. Deprem dayanımı günümüzde de araştırılmaktadır.
Tarih hakkındaki görüşler
Bu konunun tarihi kesin olarak belgelenmediği için tek bir tarih verilmez; farklı kaynakların görüşleri listelenir.
| Yapının dönüşümleri | 537 kilise, 1453 cami, 1934 Bakanlar Kurulu kararıyla müze (1935'te açıldı), 2020 cami[3][1] |
|---|
İddialar
- Büyük bir kubbe, kare bir plan üzerine pandantiflerle oturtulup yarım kubbelerle desteklenerek geniş, kesintisiz bir iç mekân örtülebilir.[1]
Kanıtlar
Destekleyen
Çağdaşı Prokopios, yapının 537'de tamamlandığını ve iç mekânın ışıkla dolduğunu ayrıntılı biçimde anlatır.[2]
Karşı çıkan / sorgulayan
—
Bağlantılar
Kaynaklar
- Kitap (1988). Hagia Sophia: Architecture, Structure and Liturgy of Justinian's Great Church. Thames & Hudson, London
- Kitap (1940). Buildings. Loeb Classical Library, Harvard University Press
- WebHistoric Areas of Istanbulwhc.unesco.orgarşiv
Literatürde ara
Bu konudaki akademik yayınları başka dizinlerde de arayabilirsiniz:
Bu sayfayı kaynak göster
Athena katkıcıları. (2026). Ayasofya. Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 1 Kasım 2026, https://latifkedi.github.io/athena/d/ayasofya/
@misc{athena_ayasofya,
title = {Ayasofya},
author = {{Athena katkıcıları}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://latifkedi.github.io/athena/d/ayasofya/}},
note = {Athena: İnsanlığın bilgi ağacı. Erişim: 2026-11-01}
}Eklendi: 28 Eylül 2026 · Son değişiklik: 28 Eylül 2026 · Sayfa geçmişi